हृदयदत्तसरोरुहया तया
क्व सदृगस्तु वियोगनिमग्नया ।
प्रियधनुः परिरभ्य हृदा रतिः
किमनुमर्तुमशेत चितार्चिषि ॥
हृदयदत्तसरोरुहया तया
क्व सदृगस्तु वियोगनिमग्नया ।
प्रियधनुः परिरभ्य हृदा रतिः
किमनुमर्तुमशेत चितार्चिषि ॥
क्व सदृगस्तु वियोगनिमग्नया ।
प्रियधनुः परिरभ्य हृदा रतिः
किमनुमर्तुमशेत चितार्चिषि ॥
अन्वयः
AI
वियोगनिमग्नया हृदयदत्तसरोरुहया तया क्व सदृक् अस्तु? रतिः प्रियधनुः हृदा परिरभ्य अनुमर्तुं चितार्चिषि अशेत किम्?
Summary
AI
How can anyone compare to her, who, immersed in separation, placed a lotus on her heart for relief? Did even Rati, after embracing her beloved Cupid's bow to her heart, lie down in the flames of his pyre to follow him in death? (The poet suggests Damayanti's suffering is unparalleled).
पदच्छेदः
AI
| हृदयदत्तसरोरुहया | हृदय–दत्त–सरोरुह (३.१) | by her who had placed a lotus on her heart |
| तया | तद् (३.१) | by her |
| क्व | क्व | where |
| सदृक् | सदृश् (१.१) | similar |
| अस्तु | अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | let there be |
| वियोगनिमग्नया | वियोग–निमग्न (३.१) | immersed in separation |
| प्रियधनुः | प्रिय–धनुस् (२.१) | the bow of her beloved |
| परिरभ्य | परिरभ्य (परि√रभ्+ल्यप्) | having embraced |
| हृदा | हृद् (३.१) | with her heart |
| रतिः | रति (१.१) | Rati |
| किम् | किम् | whether |
| अनुमर्तुम् | अनुमर्तुम् (अनु√मृ+तुमुन्) | to die after |
| अशेत | अशेत (√शी कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | lay down |
| चितार्चिषि | चिता–अर्चिस् (७.१) | in the flame of the pyre |
छन्दः
द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| हृ | द | य | द | त्त | स | रो | रु | ह | या | त | या |
| क्व | स | दृ | ग | स्तु | वि | यो | ग | नि | म | ग्न | या |
| प्रि | य | ध | नुः | प | रि | र | भ्य | हृ | दा | र | तिः |
| कि | म | नु | म | र्तु | म | शे | त | चि | ता | र्चि | षि |
| न | भ | भ | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.