अन्वयः
AI
निषधाधिपतेः कृते विदर्भभुवः हृदि शरैः प्रहरन् रतिपतिः कृत-तत्-अन्तरग-स्व-दृढ-व्यधैः फलदनीतिः (सन्) अलं अमूर्च्छत् खलु ।
Summary
AI
For the sake of Nala, Cupid struck Damayanti's heart with his arrows. His policy of striking deep and firm proved fruitful, as her passion grew so intensely that she nearly fainted.
पदच्छेदः
AI
| हृदि | हृद् (७.१) | in the heart |
| विदर्भभुवः | विदर्भभू (६.१) | of the princess of Vidarbha |
| प्रहरन् | प्रहरत् (प्र√हृ+शतृ, १.१) | striking |
| शरैः | शर (३.३) | with arrows |
| रतिपतिः | रतिपति (१.१) | Cupid |
| निषधाधिपतेः | निषधाधिपति (६.१) | of the king of Nishadha |
| कृते | कृते | for the sake of |
| कृततदन्तरगस्वदृढव्यधैः | कृत–तद्–अन्तरग–स्व–दृढ–व्यध (३.३) | by his own firm piercings that had entered her |
| फलदनीतिः | फलद–नीति (१.१) | whose policy yields fruit |
| अमूर्च्छत् | अमूर्च्छत् (√मूर्छ् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | grew intense |
| अलम् | अलम् | greatly |
| खलु | खलु | indeed |
छन्दः
द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| हृ | दि | वि | द | र्भ | भु | वः | प्र | ह | र | ञ्श | रै |
| र | ति | प | ति | र्नि | ष | धा | धि | प | तेः | कृ | ते |
| कृ | त | त | द | न्त | र | ग | स्व | दृ | ढ | व्य | धैः |
| फ | ल | द | नी | ति | र | मू | र्च्छ | द | लं | ख | लु |
| न | भ | भ | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.