मदनतापभरेण विदीर्य नो
यदुदपाति हृदा दमनस्वसुः ।
निबिडपीनकुचद्वययन्त्रणा
तमपराधमधात्प्रतिबध्नती ॥

अन्वयः AI दमनस्वसुः हृदा मदनतापभरेण विदीर्य यत् न उदपाति, (तत्) निबिडपीनकुचद्वययन्त्रणा प्रतिबध्नती (सती) तम् अपराधम् अधात् ।

Summary AI That Damayanti's heart did not burst apart from the intense heat of love was an offense. The pressure from her firm, full breasts, by preventing it from bursting, is said to have committed that offense.

पदच्छेदः AI

मदनतापभरेण	मदन–ताप–भर (३.१)	by the weight of the heat of love
विदीर्य	विदीर्य (वि√दृ+ल्यप्)	having been torn apart
नः	न	not
यत्	यद् (१.१)	that which
उदपाति	उदपाति (उद्√पत् +णिच्+चिण् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was burst/flown up
हृदा	हृद् (३.१)	by the heart
दमनस्वसुः	दमन–स्वसृ (६.१)	of Damayanti (Dama's sister)
निबिडपीनकुचद्वययन्त्रणा	निबिड–पीन–कुच–द्वय–यन्त्रणा (१.१)	the pressure of the pair of firm, full breasts
तम्	तद् (२.१)	that
अपराधम्	अपराध (२.१)	offense
अधात्	अधात् (√धा कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	committed/placed
प्रतिबध्नती	प्रतिबध्नती (प्रति√बन्ध्+शतृ+ङीप्, १.१)	preventing

छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
म	द	न	ता	प	भ	रे	ण	वि	दी	र्य	नो
य	दु	द	पा	ति	हृ	दा	द	म	न	स्व	सुः
नि	बि	ड	पी	न	कु	च	द्व	य	य	न्त्र	णा
त	म	प	रा	ध	म	धा	त्प्र	ति	ब	ध्न	ती
न			भ			भ			र

मदनतापभरेण विदीर्य नो
यदुदपाति हृदा दमनस्वसुः ।
निबिडपीनकुचद्वययन्त्रणा
तमपराधमधात्प्रतिबध्नती ॥

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect

मदनतापभरेण विदीर्य नोयदुदपाति हृदा दमनस्वसुः ।निबिडपीनकुचद्वययन्त्रणातमपराधमधात्प्रतिबध्नती ॥

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect

मदनतापभरेण विदीर्य नो
यदुदपाति हृदा दमनस्वसुः ।
निबिडपीनकुचद्वययन्त्रणा
तमपराधमधात्प्रतिबध्नती ॥