अकाण्डमेवात्मभुवार्जितस्य
भूत्वापि मूलं मयि वीरणस्य ।
भवान्न मे किं नलदत्वमेत्य
कर्ता हृदश्चन्दनलेपकृत्यम् ॥

अन्वयः AI भवान् अकाण्डे एव आत्मभुवा अर्जितस्य वीरणस्य मूलम् भूत्वा अपि, मयि नलदत्वम् एत्य मे हृदः चन्दन-लेप-कृत्यम् किम् न कर्ता?

Summary AI "Even though you have unexpectedly become the cause of the burning fever (Virana) created in me by Kama, why will you not, by becoming a soothing balm (Nalada) and the giver of Nala (Nala-da), perform the cooling act of applying sandalwood paste to my heart?"

पदच्छेदः AI

अकाण्डे	अकाण्ड (७.१)	unexpectedly
एव	एव	indeed
आत्मभुवा	आत्मभू (३.१)	by the self-born (Kama)
अर्जितस्य	अर्जित (√अर्ज्+क्त, ६.१)	of that which was created
भूत्वा	भूत्वा (√भू+क्त्वा)	having become
अपि	अपि	even
मूलम्	मूल (२.१)	the root
मयि	अस्मद् (७.१)	in me
वीरणस्य	वीरण (६.१)	of the Virana grass (fever)
भवान्	भवत् (१.१)	you
न	न	not
मे	अस्मद् (६.१)	of my
किम्	किम्	why
नलदत्वम्	नलदत्व (२.१)	the state of being Nalada (soothing) / the giver of Nala
एत्य	एत्य (√इ+ल्यप्)	having attained
कर्ता	कर्तृ (१.१)	will you do
हृदः	हृद् (६.१)	of the heart
चन्दनलेपकृत्यम्	चन्दन–लेप–कृत्य (२.१)	the act of applying sandalwood paste

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	का	ण्ड	मे	वा	त्म	भु	वा	र्जि	त	स्य
भू	त्वा	पि	मू	लं	म	यि	वी	र	ण	स्य
भ	वा	न्न	मे	किं	न	ल	द	त्व	मे	त्य
क	र्ता	हृ	द	श्च	न्द	न	ले	प	कृ	त्यम्

अकाण्डमेवात्मभुवार्जितस्य
भूत्वापि मूलं मयि वीरणस्य ।
भवान्न मे किं नलदत्वमेत्य
कर्ता हृदश्चन्दनलेपकृत्यम् ॥

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect