श्रुतः स दृष्टश्च हरित्सु मोहा-
त्द्यातः स नीरन्ध्रितबुद्धिधारम् ।
ममाद्य तत्प्राप्तिरसुव्ययो वा
हस्ते तवास्ते द्वयमेकशेषः ॥

अन्वयः AI सः श्रुतः, हरित्सु दृष्टः च, सः मोहात् नीरन्ध्रित बुद्धि धारम् ध्यातः । अद्य मम तत् प्राप्तिः वा असु व्ययः वा, द्वयम् एक शेषः (भूत्वा) तव हस्ते आस्ते ।

Summary AI "He has been heard of, seen everywhere in my infatuation, and meditated upon with an unbroken stream of thought. Today, either my union with him or the loss of my life—the outcome of these two alternatives now lies in your hands."

पदच्छेदः AI

श्रुतः	श्रुत (√श्रु+क्त, १.१)	Heard of
सः	तद् (१.१)	he
दृष्टः	दृष्ट (√दृश्+क्त, १.१)	seen
च	च	and
हरित्सु	हरित् (७.३)	in all directions
मोहात्	मोह (५.१)	due to infatuation
ध्यातः	ध्यात (√ध्यै+क्त, १.१)	meditated upon
सः	तद् (१.१)	he
नीरन्ध्रितबुद्धिधारम्	नीरन्ध्रित–बुद्धि–धारम्	with a dense stream of thought
।	।	.
मम	अस्मद् (६.१)	my
अद्य	अद्य	Today
तत्प्राप्तिः	तत्–प्राप्ति (१.१)	attainment of him
असुव्ययः	असु–व्यय (१.१)	loss of life
वा	वा	or
हस्ते	हस्त (७.१)	in the hand
तव	युष्मद् (६.१)	your
आस्ते	आस्ते (√आस् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	lies
द्वयम्	द्वय (१.१)	the pair
एकशेषः	एक–शेष (१.१)	with one as the remainder
॥	॥	.

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
श्रु	तः	स	दृ	ष्ट	श्च	ह	रि	त्सु	मो	हा
त्द्या	तः	स	नी	र	न्ध्रि	त	बु	द्धि	धा	रम्
म	मा	द्य	त	त्प्रा	प्ति	र	सु	व्य	यो	वा
ह	स्ते	त	वा	स्ते	द्व	य	मे	क	शे	षः

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect