करेण वाञ्छेव विधुं विधर्तुं
यमित्थमात्थादरिणी तमर्थम् ।
पातुं श्रुतिभ्यामपि नाधिकुर्वे
वर्णे श्रुतेर्वर्ण इवान्तिमः किम् ॥

अन्वयः AI आदरिणी त्वम् यम् अर्थम् इत्थम् आत्थ, तम् अर्थम् करेण विधुम् विधर्तुम् वाञ्छा इव मन्ये । किम् श्रुतेः अन्तिमः वर्णः इव वर्णे श्रुते सति श्रुतिभ्याम् पातुम् अपि न अधिकुर्वे?

Summary AI This matter which you, being so earnest, have spoken of thus, seems like a desire to hold the moon in your hand. Am I not even able to drink it with my ears, like the last syllable of the Veda which is forbidden to be heard?

पदच्छेदः AI

करेण	कर (३.१)	with the hand
वाञ्छा	वाञ्छा (१.१)	a desire
इव	इव	like
विधुम्	विधु (२.१)	the moon
विधर्तुम्	विधर्तुम् (वि√धृ+तुमुन्)	to hold
यम्	यद् (२.१)	which
इत्थम्	इत्थम्	thus
आत्थ	आत्थ (√आह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	you have said
आदरिणी	आदरिणी (१.१)	earnest one
तम्	तद् (२.१)	that
अर्थम्	अर्थ (२.१)	matter
पातुम्	पातुम् (√पा+तुमुन्)	to drink
श्रुतिभ्याम्	श्रुति (३.२)	with my two ears
अपि	अपि	even
न	न	not
अधिकुर्वे	अधिकुर्वे (अधि√कृ कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.)	am I able
वर्णे	वर्ण (७.१)	on the syllable
श्रुतेः	श्रुति (६.१)	of the Veda
वर्णः	वर्ण (१.१)	syllable
इव	इव	like
अन्तिमः	अन्तिम (१.१)	the last
किम्	किम्	What?

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
क	रे	ण	वा	ञ्छे	व	वि	धुं	वि	ध	र्तुं
य	मि	त्थ	मा	त्था	द	रि	णी	त	म	र्थम्
पा	तुं	श्रु	ति	भ्या	म	पि	ना	धि	कु	र्वे
व	र्णे	श्रु	ते	र्व	र्ण	इ	वा	न्ति	मः	किम्

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect