धिक्चापले वत्सिमवत्सलत्वं
यत्प्रेरणादुत्तरलीभवन्त्या ।
समीरसङ्गादिव नीरभङ्ग्या
मया तटस्थस्त्वमुपद्रुतोऽसि ॥

अन्वयः AI चापले! धिक् । वत्सिम-वत्सलत्वम् धिक् । यत्-प्रेरणात् उत्तरली-भवन्त्या मया, समीर-सङ्गात् नीर-भङ्ग्या इव, तटस्थः त्वम् उपद्रुतः असि ।

Summary AI Shame on my fickleness and fondness for childishness! Instigated by them, I became agitated and have troubled you, who were merely standing by, just as a wave, agitated by contact with the wind, troubles one standing on the bank.

पदच्छेदः AI

धिक्	धिक्	Shame on
चापले	चापल (८.१)	O fickleness
वत्सिम	वत्सिमन्	childishness
वत्सलत्वम्	वत्सलत्व (२.१)	fondness for
यत्	यद्	which
प्रेरणात्	प्रेरणा (५.१)	by the instigation of
उत्तरलीभवन्त्या	उत्तरलीभवन्ती (उत्तरली√भू+शतृ, ३.१)	by me becoming agitated
समीर	समीर	wind
सङ्गात्	सङ्ग (५.१)	from contact with
इव	इव	like
नीर	नीर	water
भङ्ग्या	भङ्गी (३.१)	by a wave of
मया	अस्मद् (३.१)	by me
तटस्थः	तटस्थ (१.१)	one standing by
त्वम्	युष्मद् (१.१)	you
उपद्रुतः	उपद्रुत (उप√द्रु+क्त, १.१)	have been troubled
असि	असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	are

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
धि	क्चा	प	ले	व	त्सि	म	व	त्स	ल	त्वं
य	त्प्रे	र	णा	दु	त्त	र	ली	भ	व	न्त्या
स	मी	र	स	ङ्गा	दि	व	नी	र	भ	ङ्ग्या
म	या	त	ट	स्थ	स्त्व	मु	प	द्रु	तो	ऽसि

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect