नलाश्रयेण त्रिदिवोपभोगं
तवानवाप्यं लभते बतान्या ।
कुमुद्वतीवेन्दुपरिग्रहेण
ज्योत्स्नोत्सवं दुर्लभमम्बुजिन्या ॥
नलाश्रयेण त्रिदिवोपभोगं
तवानवाप्यं लभते बतान्या ।
कुमुद्वतीवेन्दुपरिग्रहेण
ज्योत्स्नोत्सवं दुर्लभमम्बुजिन्या ॥
तवानवाप्यं लभते बतान्या ।
कुमुद्वतीवेन्दुपरिग्रहेण
ज्योत्स्नोत्सवं दुर्लभमम्बुजिन्या ॥
अन्वयः
AI
बत! अन्या नलाश्रयेण तव अनवाप्यम् त्रिदिवोपभोगम् लभते, कुमुद्वती इन्दुपरिग्रहेण अम्बुजिन्या दुर्लभम् ज्योत्स्नोत्सवम् लभते इव ।
Summary
AI
The swan addresses Damayanti directly: "Alas! Some other woman, by uniting with Nala, will obtain a heavenly bliss that is unattainable by you. It is just as the night-lotus, by its union with the moon, enjoys the festival of moonlight, a joy that is forever denied to the day-lotus."
पदच्छेदः
AI
| नल | नल | Nala |
| आश्रयेण | आश्रय (३.१) | by resorting to |
| त्रिदिव | त्रिदिव | heavenly |
| उपभोगम् | उपभोग (२.१) | enjoyment |
| तव | युष्मद् (६.१) | for you |
| अनवाप्यम् | अनवाप्य (२.१) | unattainable |
| लभते | लभते (√लभ् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | obtains |
| बत | बत | alas |
| अन्या | अन्या (१.१) | another woman |
| कुमुद्वती | कुमुद्वती (१.१) | the night-lotus |
| इव | इव | like |
| इन्दु | इन्दु | the moon |
| परिग्रहेण | परिग्रह (३.१) | by union with |
| ज्योत्स्ना | ज्योत्स्ना | moonlight |
| उत्सवम् | उत्सव (२.१) | festival |
| दुर्लभम् | दुर्लभ (२.१) | difficult to obtain |
| अम्बुजिन्या | अम्बुजिनी (३.१) | by the day-lotus |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | ला | श्र | ये | ण | त्रि | दि | वो | प | भो | गं |
| त | वा | न | वा | प्यं | ल | भ | ते | ब | ता | न्या |
| कु | मु | द्व | ती | वे | न्दु | प | रि | ग्र | हे | ण |
| ज्यो | त्स्नो | त्स | वं | दु | र्ल | भ | म | म्बु | जि | न्या |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.