निलीयते ह्रीविधुरः स्वजैत्रं
श्रुत्वा विधुस्तस्य मुखं मुखान्नः ।
सूरे समुद्रस्य कदापि पूरे
कदाचिदभ्रभ्रमदभ्रगर्भे ॥
निलीयते ह्रीविधुरः स्वजैत्रं
श्रुत्वा विधुस्तस्य मुखं मुखान्नः ।
सूरे समुद्रस्य कदापि पूरे
कदाचिदभ्रभ्रमदभ्रगर्भे ॥
श्रुत्वा विधुस्तस्य मुखं मुखान्नः ।
सूरे समुद्रस्य कदापि पूरे
कदाचिदभ्रभ्रमदभ्रगर्भे ॥
अन्वयः
AI
विधुः तस्य मुखम् स्वजैत्रम् (इति) नः मुखात् श्रुत्वा ह्रीविधुरः (सन्) कदा अपि समुद्रस्य पूरे, कदाचित् अभ्रभ्रमदभ्रगर्भे, (कदाचित्) सूरे च निलीयते ।
Summary
AI
"The moon, having heard from our mouths that Nala's face is its conqueror, becomes distressed with shame. It constantly hides itself—sometimes in the depths of the ocean, sometimes in the heart of wandering clouds, and at other times, within the brilliance of the sun."
पदच्छेदः
AI
| निलीयते | निलीयते (नि√ली कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | hides |
| ह्रीविधुरः | ह्री–विधुर (१.१) | distressed by shame |
| स्वजैत्रम् | स्व–जैत्र (२.१) | its own conqueror |
| श्रुत्वा | श्रुत्वा (√श्रु+क्त्वा) | having heard |
| विधुः | विधु (१.१) | the moon |
| तस्य | तद् (६.१) | his (Nala's) |
| मुखम् | मुख (२.१) | face |
| मुखात् | मुख (५.१) | from the mouth |
| नः | अस्मद् (६.३) | of us |
| सूरे | सूर (७.१) | in the sun |
| समुद्रस्य | समुद्र (६.१) | of the ocean |
| कदापि | कदापि | sometimes |
| पूरे | पूर (७.१) | in the waters |
| कदाचित् | कदाचित् | sometimes |
| अभ्रभ्रमत् | अभ्र–भ्रमत् | wandering cloud |
| अभ्रगर्भे | अभ्र–गर्भ (७.१) | in the midst of clouds |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नि | ली | य | ते | ह्री | वि | धु | रः | स्व | जै | त्रं |
| श्रु | त्वा | वि | धु | स्त | स्य | मु | खं | मु | खा | न्नः |
| सू | रे | स | मु | द्र | स्य | क | दा | पि | पू | रे |
| क | दा | चि | द | भ्र | भ्र | म | द | भ्र | ग | र्भे |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.