क्रियेत चेत्साधुविभक्तिचिन्ता
व्यक्तिस्तदा सा प्रथमाभिधेया ।
या स्वौजसां साधयितुं विलासैः
तावत्क्षमानामपदं बहु स्यात् ॥

अन्वयः AI चेत् साधु-विभक्ति-चिन्ता क्रियेत, तदा सा व्यक्तिः प्रथमा अभिधेया, या स्व-ओजसाम् विलासैः साधयितुम् (समर्था), (तस्य) तावत्-क्षमा-नाम-पदम् बहु स्यात्।

Summary AI "If one were to consider the proper application of titles, the first person to be mentioned would be he (Nala). The very title 'Kshama' (sovereign/capable) would be highly appropriate, for he is capable of accomplishing all his desires through the display of his powers."

पदच्छेदः AI

क्रियेत	क्रियेत (√कृ भावकर्मणोः विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	if it were made
चेत्	चेत्	if
साधु-विभक्ति-चिन्ता	साधु–विभक्ति–चिन्ता (१.१)	consideration of proper application/distribution
व्यक्तिः	व्यक्ति (१.१)	person/manifestation
तदा	तदा	then
सा	तद् (१.१)	that
प्रथमा	प्रथम (१.१)	first
अभिधेया	अभिधेय (अभि√धा+यत्, १.१)	to be named
या	यद् (१.१)	who
स्व-ओजसाम्	स्वौजस् (६.३)	of his own powers
साधयितुम्	साधयितुम् (√साध्+णिच्+तुमुन्)	to accomplish
विलासैः	विलास (३.३)	with displays
तावत्-क्षमा-नाम-पदम्	तावत्–क्षमा–नामपद (१.१)	the title 'Kshama' (sovereign/capable)
बहु	बहु (१.१)	much/appropriate
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	would be

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
क्रि	ये	त	चे	त्सा	धु	वि	भ	क्ति	चि	न्ता
व्य	क्ति	स्त	दा	सा	प्र	थ	मा	भि	धे	या
या	स्वौ	ज	सां	सा	ध	यि	तुं	वि	ला	सैः
ता	व	त्क्ष	मा	ना	म	प	दं	ब	हु	स्यात्

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect