इत्यालपत्यथ पतत्रिणि तत्र भैमीं
सख्यश्चिरात्तदनुसंधिपराः परीयुः ।
शर्मास्तु ते विसृज मामिति सोऽप्युदीर्य
वेगाज्जगाम निषधाधिपराजधानीम् ॥

अन्वयः AI अथ तत्र पतत्रिणि इति आलपति (सति), चिरात् तत्-अनुसंधि-पराः सख्यः भैमीम् परीयुः। सः अपि 'ते शर्म अस्तु, माम् विसृज' इति उदीर्य वेगात् निषध-अधिप-राजधानीम् जगाम।

Summary AI Then, while the bird was speaking thus, Damayanti's friends, who had been searching for her for a long time, surrounded her. The swan also, saying, "May you be well; release me," quickly departed for the capital of the king of Nishadha.

पदच्छेदः AI

इति	इति	Thus
आलपति	आलपति (आ√लप् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	was speaking
अथ	अथ	Then
पतत्रिणि	पतत्रिन् (७.१)	the bird
तत्र	तत्र	there
भैमीम्	भैमी (२.१)	Damayanti
सख्यः	सखि (१.३)	her friends
चिरात्	चिरात्	after a long time
तदनुसंधिपराः	तत्–अनुसंधि–पराः (१.३)	intent on searching for her
परीयुः	परीयुः (परि√इ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	surrounded
शर्म	शर्मन् (१.१)	Well-being
अस्तु	अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	be
ते	युष्मद् (४.१)	to you
विसृज	विसृज (वि√सृज् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	Release
माम्	अस्मद् (२.१)	me
सः	तद् (१.१)	He
अपि	अपि	also
उदीर्य	उदीर्य (उद्√ईर्+ल्यप्)	having said
वेगात्	वेग (५.१)	with speed
जगाम	जगाम (√गम् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	went
निषधाधिपराजधानीम्	निषध–अधिप–राजधानी (२.१)	to the capital of the king of Nishadha

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
इ	त्या	ल	प	त्य	थ	प	त	त्रि	णि	त	त्र	भै	मीं
स	ख्य	श्चि	रा	त्त	द	नु	सं	धि	प	राः	प	री	युः
श	र्मा	स्तु	ते	वि	सृ	ज	मा	मि	ति	सो	ऽप्यु	दी	र्य
वे	गा	ज्ज	गा	म	नि	ष	धा	धि	प	रा	ज	धा	नीम्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect