अन्वयः
AI
भाविनी पदे पदे भाविनि (सति) तम् नूनम् यथा कर-प्राप्यम् अवैति, तथा लतासु सखेलम् चलता तेन (हंसेन) प्रतार्य कृश-अङ्गी आचकृषे।
Summary
AI
Just as Damayanti, at every next step, surely thought him to be within her hand's reach, so was the slender-bodied one playfully deceived and drawn along by the swan moving among the creepers.
पदच्छेदः
AI
| पदे पदे | पद (७.१) | at every step |
| भाविनि | भाविन् (७.१) | in the future/next |
| भाविनी | भाविनी (१.१) | the lady of noble mind (Damayanti) |
| तम् | तद् (२.१) | him |
| यथा | यथा | just as |
| कर-प्राप्यम् | कर–प्राप्य | attainable by hand |
| अवैति | अवैति (अव√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | she knows/thinks |
| नूनम् | नूनम् | surely |
| तथा | तथा | so |
| सखेलम् | सखेलम् | playfully |
| चलता | चलत् (√चल्+शतृ, ३.१) | by the moving (swan) |
| लतासु | लता (७.३) | among the creepers |
| प्रतार्य | प्रतार्य (प्र√तॄ+ल्यप्) | having deceived |
| तेन | तद् (३.१) | by him |
| आचकृषे | आचकृषे (आ√कृष् भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was drawn |
| कृश-अङ्गी | कृश–अङ्गी (१.१) | the slender-bodied one |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प | दे | प | दे | भा | वि | नि | भा | वि | नी | तं |
| य | था | क | र | प्रा | प्य | म | वै | ति | नू | नम् |
| त | था | स | खे | लं | च | ल | ता | ल | ता | सु |
| प्र | ता | र्य | ते | ना | च | कृ | षे | कृ | शा | ङ्गी |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.