तुल्यावयोर्मूर्तिरभून्मदीया
दग्धा परं सास्य न ताप्यतेऽपि ।
इत्यभ्यसूयन्निव देहतापं
तस्यातनुस्त्वद्विरहाद्विधत्ते ॥
तुल्यावयोर्मूर्तिरभून्मदीया
दग्धा परं सास्य न ताप्यतेऽपि ।
इत्यभ्यसूयन्निव देहतापं
तस्यातनुस्त्वद्विरहाद्विधत्ते ॥
दग्धा परं सास्य न ताप्यतेऽपि ।
इत्यभ्यसूयन्निव देहतापं
तस्यातनुस्त्वद्विरहाद्विधत्ते ॥
अन्वयः
AI
आवयोः मूर्तिः तुल्या अभूत्। परम् मदीया (मूर्तिः) दग्धा, अस्य सा (मूर्तिः) न ताप्यते अपि। इति अभ्यसूयन् इव अतनुः त्वत्-विरहात् तस्य देह-तापम् विधत्ते।
Summary
AI
"The bodiless Kama, as if jealous, thinking, 'Our forms were similar, but mine was burnt while his is not even heated,' causes Nala's body to burn with fever due to separation from you."
पदच्छेदः
AI
| तुल्या | तुल्य (१.१) | similar |
| आवयोः | अस्मद् (६.२) | of us two |
| मूर्तिः | मूर्ति (१.१) | form |
| अभूत् | अभूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | was |
| मदीया | मदीय (१.१) | my |
| दग्धा | दग्ध (√दह्+क्त, १.१) | was burnt |
| परम् | परम् | but |
| सा | तद् (१.१) | that |
| अस्य | इदम् (६.१) | his (Nala's) |
| न | न | not |
| ताप्यते | ताप्यते (√तप् +णिच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is even heated |
| अपि | अपि | even |
| इति | इति | thus |
| अभ्यसूयन् | अभ्यसूयत् (अभि√असूय्+शतृ, १.१) | as if being jealous |
| इव | इव | as if |
| देहतापम् | देहताप (२.१) | the fever of the body |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| अतनुः | अतनु (१.१) | the bodiless one (Kama) |
| त्वद्विरहात् | युष्मद्–विरह (५.१) | from separation from you |
| विधत्ते | विधत्ते (वि√धा कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | causes |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| तु | ल्या | व | यो | र्मू | र्ति | र | भू | न्म | दी | या |
| द | ग्धा | प | रं | सा | स्य | न | ता | प्य | ते | ऽपि |
| इ | त्य | भ्य | सू | य | न्नि | व | दे | ह | ता | पं |
| त | स्या | त | नु | स्त्व | द्वि | र | हा | द्वि | ध | त्ते |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.