यावन्तमिन्दुं प्रतिपत्प्रसूते
प्रासावि तावानयमब्धिनापि ।
तत्कालमीशेन धृतस्य मूर्ध्नि
विधोरणीयस्त्वमिहास्ति लिङ्गम् ॥

अन्वयः AI प्रतिपत् यावन्तम् इन्दुं प्रसूते, तावान् अयम् अब्धिना अपि प्र असवि। इह तत्कालम् ईशेन मूर्ध्नि धृतस्य विधोः अणीयस्त्वं लिङ्गम् अस्ति।

Summary AI The moon produced by the ocean was just as small as the crescent moon produced by the first day of the lunar fortnight. The proof of this is the extreme smallness of the moon that was held at that very time on Lord Shiva's head.

पदच्छेदः AI

यावन्तम्	यावत् (२.१)	as much
इन्दुं	इन्दु (२.१)	moon
प्रतिपत्	प्रतिपद् (१.१)	the first day of the lunar fortnight
प्रसूते	प्रसूते (प्र√सू कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	produces
प्रासावि	प्रासावि (प्र√सू भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was produced
तावान्	तावत् (१.१)	that much
अयम्	इदम् (१.१)	this
अब्धिना	अब्धि (३.१)	by the ocean
अपि	अपि	also
तत्कालम्	तत्कालम्	at that time
ईशेन	ईश (३.१)	by the Lord (Shiva)
धृतस्य	धृत (√धृ+क्त, ६.१)	of the one held
मूर्ध्नि	मूर्धन् (७.१)	on the head
विधोः	विधु (६.१)	of the moon
अणीयस्त्वम्	अणीयस्त्व (१.१)	the extreme smallness
इह	इह	here
अस्ति	अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is
लिङ्गम्	लिङ्ग (१.१)	the proof

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
या	व	न्त	मि	न्दुं	प्र	ति	प	त्प्र	सू	ते
प्रा	सा	वि	ता	वा	न	य	म	ब्धि	ना	पि
त	त्का	ल	मी	शे	न	धृ	त	स्य	मू	र्ध्नि
वि	धो	र	णी	य	स्त्व	मि	हा	स्ति	लि	ङ्गम्

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect