भूषास्थिदाम्नस्त्रुटितस्य नाट्या-
त्पश्योडुकोटीकपटं वहद्भिः ।
दिग्मण्डलं मण्डयतीह खण्डैः
सायंनटस्तारकराट्किरीटः ॥

अन्वयः AI इह सायं-नटः तारका-राट्-किरीटः नाट्यात् त्रुटितस्य भूषा-अस्थि-दाम्नः उडु-कोटी-कपटम् वहद्भिः खण्डैः दिक्-मण्डलम् मण्डयति। पश्य।

Summary AI Behold! The moon, the crown of the evening-dancer Shiva, adorns the circle of directions with its fragments. These fragments, carrying the guise of crores of stars, appear like pieces of a bone-garland ornament that broke during his cosmic dance.

पदच्छेदः AI

भूषा	भूषा	as an ornament
अस्थि	अस्थि	of bone
दाम्नः	दामन् (६.१)	of the garland
त्रुटितस्य	त्रुटित (√त्रुट्+क्त, ६.१)	of the broken
नाट्यात्	नाट्य (५.१)	from the dance
पश्य	पश्य (√दृश् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	Behold!
उडु	उडु	of stars
कोटी	कोटि	of crores
कपटम्	कपट (२.१)	the guise
वहद्भिः	वहत् (√वह्+शतृ, ३.३)	by the carrying
दिक्	दिश्	of directions
मण्डलम्	मण्डल (२.१)	the circle
मण्डयति	मण्डयति (√मण्ड् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	adorns
इह	इह	here
खण्डैः	खण्ड (३.३)	with fragments
सायं	सायम्	evening
नटः	नट (१.१)	the dancer (Shiva)
तारका	तारका	of stars
राट्	राज्	the king (moon)
किरीटः	किरीट (१.१)	the crown

छन्दः इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
भू	षा	स्थि	दा	म्न	स्त्रु	टि	त	स्य	ना	ट्या
त्प	श्यो	डु	को	टी	क	प	टं	व	ह	द्भिः
दि	ग्म	ण्ड	लं	म	ण्ड	य	ती	ह	ख	ण्डैः
सा	यं	न	ट	स्ता	र	क	रा	ट्कि	री	टः
त			त			ज			ग	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect