इत्युक्तिशेषे स वधूं बभाषे
सूक्तिश्रुतासक्तिनिबद्धमौनाम् ।
मुखाभ्यसूयानुशयादिवेन्दौ
केयं तव प्रेयसि मूकमुद्रा ॥
इत्युक्तिशेषे स वधूं बभाषे
सूक्तिश्रुतासक्तिनिबद्धमौनाम् ।
मुखाभ्यसूयानुशयादिवेन्दौ
केयं तव प्रेयसि मूकमुद्रा ॥
सूक्तिश्रुतासक्तिनिबद्धमौनाम् ।
मुखाभ्यसूयानुशयादिवेन्दौ
केयं तव प्रेयसि मूकमुद्रा ॥
अन्वयः
AI
इति उक्ति-शेषे सः सूक्ति-श्रुत-आसक्ति-निबद्ध-मौनां वधूं बभाषे। प्रेयसि, इन्दौ मुख-अभ्यसूया-अनुशयात् इव तव इयं मूक-मुद्रा का?
Summary
AI
At the end of this speech, he (Nala) spoke to his bride (Damayanti), who was silent, captivated by listening to his elegant words. "O beloved, what is this seal of silence you maintain? Is it as if from regret for having been jealous of the moon's face?"
पदच्छेदः
AI
| इति | इति | Thus |
| उक्ति-शेषे | उक्ति–शेष (७.१) | at the end of the speech |
| सः | तद् (१.१) | he |
| वधूं | वधू (२.१) | the bride |
| बभाषे | बभाषे (√भाष् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | spoke to |
| सूक्ति-श्रुत-आसक्ति-निबद्ध-मौनाम् | सूक्ति–श्रुत–आसक्ति–निबद्ध (नि√बन्ध्+क्त)–मौन (२.१) | who was silent, bound by her absorption in listening to his fine words |
| मुख-अभ्यसूया-अनुशयात् | मुख–अभ्यसूया–अनुशय (५.१) | from regret over jealousy towards the face |
| इव | इव | as if |
| इन्दौ | इन्दु (७.१) | towards the moon |
| का | किम् (१.१) | what |
| इयम् | इदम् (१.१) | this |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| प्रेयसि | प्रेयसी (८.१) | O beloved |
| मूक-मुद्रा | मूक–मुद्रा (१.१) | seal of silence |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| इ | त्यु | क्ति | शे | षे | स | व | धूं | ब | भा | षे |
| सू | क्ति | श्रु | ता | स | क्ति | नि | ब | द्ध | मौ | नाम् |
| मु | खा | भ्य | सू | या | नु | श | या | दि | वे | न्दौ |
| के | यं | त | व | प्रे | य | सि | मू | क | मु | द्रा |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.