सितो यदात्रैष तदान्यदेशे
चकास्ति रज्यच्छविरुज्जिहानः ।
तदित्थमेतस्य निधेः कलानां
को वेद वा रागविरागतत्त्वम् ॥
सितो यदात्रैष तदान्यदेशे
चकास्ति रज्यच्छविरुज्जिहानः ।
तदित्थमेतस्य निधेः कलानां
को वेद वा रागविरागतत्त्वम् ॥
चकास्ति रज्यच्छविरुज्जिहानः ।
तदित्थमेतस्य निधेः कलानां
को वेद वा रागविरागतत्त्वम् ॥
अन्वयः
AI
यदा एषः अत्र सितः (भवति), तदा अन्यदेशे उज्जिहानः रज्यत्-छविः चकास्ति। तत् इत्थम् एतस्य कलानां निधेः राग-विराग-तत्त्वं कः वा वेद?
Summary
AI
When this moon is white here, it is simultaneously rising and shining with a reddish hue in another country. Therefore, who can truly understand the nature of attachment and detachment (or redness and whiteness) of this treasure-house of phases (and arts)?
पदच्छेदः
AI
| सितः | सित (१.१) | white |
| यदा | यदा | when |
| अत्र | अत्र | here |
| एषः | एतद् (१.१) | this one |
| तदा | तदा | then |
| अन्यदेशे | अन्य–देश (७.१) | in another country |
| चकास्ति | चकास्ति (√काश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | shines |
| रज्यत्-छविः | रज्यत् (√रञ्ज्+शतृ)–छवि (१.१) | with a reddening hue |
| उज्जिहानः | उज्जिहान (उद्√हा+शानच्, १.१) | rising |
| तत् | तत् | therefore |
| इत्थम् | इत्थम् | thus |
| एतस्य | एतद् (६.१) | of this |
| निधेः | निधि (६.१) | treasure-house |
| कलानाम् | कला (६.३) | of the digits/arts |
| कः | किम् (१.१) | who |
| वेद | वेद (√विद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | knows |
| वा | वा | indeed |
| राग-विराग-तत्त्वम् | राग–विराग–तत्त्व (२.१) | the true nature of its attachment and detachment |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सि | तो | य | दा | त्रै | ष | त | दा | न्य | दे | शे |
| च | का | स्ति | र | ज्य | च्छ | वि | रु | ज्जि | हा | नः |
| त | दि | त्थ | मे | त | स्य | नि | धेः | क | ला | नां |
| को | वे | द | वा | रा | ग | वि | रा | ग | त | त्त्वम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.