यत्प्रीतिमद्भिर्वदनैः स्वसाम्या-
दचुम्बि नाकाधिपनायिकानाम् ।
ततस्तदीयाधरयावयोगा-
दुदेति बिम्बारुणबिम्ब एषः ॥

अन्वयः AI यत् यस्मात् स्व-साम्यात् न-अक-अधिप-नायिकानाम् प्रीति-मद्भिः वदनैः एषः चन्द्रः अचुम्बि, ततः तदीय-अधर-याव-योगात् एषः बिम्ब-अरुण-बिम्बः उदेति ।

Summary AI Because it was kissed with affectionate faces by the celestial ladies, due to its resemblance to their own faces, this moon now rises with its disc red like a Bimba fruit, from contact with the red lac-dye on their lips.

पदच्छेदः AI

यत्	यत्	because
प्रीतिमद्भिः	प्रीतिमत् (३.३)	with affectionate
वदनैः	वदन (३.३)	faces
स्वसाम्यात्	स्व–साम्य (५.१)	due to resemblance to their own
अचुम्बि	अचुम्बि (√चुम्ब् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was kissed
नाकाधिपनायिकानाम्	न–अक–अधिप–नायिका (६.३)	of the celestial ladies
ततः	ततः	therefore
तदीयाधरयावयोगात्	तदीय–अधर–याव–योग (५.१)	from contact with the red lac-dye on their lips
उदेति	उदेति (उद्√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	rises
बिम्बारुणबिम्बः	बिम्ब–अरुण–बिम्ब (१.१)	with its disc red like a Bimba fruit
एषः	एतद् (१.१)	this (moon)

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
य	त्प्री	ति	म	द्भि	र्व	द	नैः	स्व	सा	म्या
द	चु	म्बि	ना	का	धि	प	ना	यि	का	नाम्
त	त	स्त	दी	या	ध	र	या	व	यो	गा
दु	दे	ति	बि	म्बा	रु	ण	बि	म्ब	ए	षः

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect