ध्वान्तस्य तेन क्रियमाणयेत्थं
द्विषाः शशी वर्णनयाऽथ रुष्टः ।
उद्यन्नुपाश्लोकि जपारुणश्री-
र्नराधिपेनानुनयेच्छयेव ॥
ध्वान्तस्य तेन क्रियमाणयेत्थं
द्विषाः शशी वर्णनयाऽथ रुष्टः ।
उद्यन्नुपाश्लोकि जपारुणश्री-
र्नराधिपेनानुनयेच्छयेव ॥
द्विषाः शशी वर्णनयाऽथ रुष्टः ।
उद्यन्नुपाश्लोकि जपारुणश्री-
र्नराधिपेनानुनयेच्छयेव ॥
अन्वयः
AI
अथ तेन नलेन इत्थम् क्रियमाणया ध्वान्तस्य वर्णनया द्विषा शशी रुष्टः सन् उद्यन्, अनुनय-इच्छया इव नराधिपेन जपा-अरुण-श्रीः सन् उपाश्लोकि ।
Summary
AI
Then, the moon, the enemy of darkness, seemingly angered by this description of darkness being made by Nala, was praised by the king as it was rising. The rising moon, with its reddish glow like a Japa flower, was praised as if with a desire to appease it.
पदच्छेदः
AI
| ध्वान्तस्य | ध्वान्त (६.१) | of darkness |
| तेन | तद् (३.१) | by him (Nala) |
| क्रियमाणया | क्रियमाण (√कृ+कर्मणि+शानच्, ३.१) | being made |
| इत्थम् | इत्थम् | thus |
| द्विषा | द्विष् (१.१) | the enemy |
| शशी | शशिन् (१.१) | the moon |
| वर्णनया | वर्णना (३.१) | by the description |
| अथ | अथ | then |
| रुष्टः | रुष्ट (√रुष्+क्त, १.१) | angered |
| उद्यन् | उद्यत् (उद्√इ+शतृ, १.१) | rising |
| उपाश्लोकि | उपाश्लोकि (उप√श्लोक् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was praised |
| जपारुणश्रीः | जपा–अरुण–श्री (१.१) | having a reddish glow like a Japa flower |
| नराधिपेन | नर–अधिप (३.१) | by the king |
| अनुनयेच्छया | अनुनय–इच्छा (३.१) | with the desire to appease |
| इव | इव | as if |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ध्वा | न्त | स्य | ते | न | क्रि | य | मा | ण | ये | त्थं |
| द्वि | षाः | श | शी | व | र्ण | न | या | ऽथ | रु | ष्टः |
| उ | द्य | न्नु | पा | श्लो | कि | ज | पा | रु | ण | श्री |
| र्न | रा | धि | पे | ना | नु | न | ये | च्छ | ये | व |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.