श्रीहर्षं कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः सुतं
श्रीहीरः सुषुवे जितेन्द्रियचयं मामल्लदेवी च यम् ।
द्वाविंशो नवसाहसाङ्कचरिते चम्पूकृतोऽयं महा-
काव्ये तस्य कृतौ नलीयचरिते सर्गो निसर्गोज्ज्वलः ॥

अन्वयः AI कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः श्रीहीरः मामल्लदेवी च जितेन्द्रियचयं यं सुतं श्रीहर्षं सुषुवे, तस्य कृतौ नवसाहसाङ्कचरिते नलीयचरिते महाकाव्ये अयं निसर्गोज्ज्वलः द्वाविंशः सर्गः चम्पूकृतः (अस्ति)।

Summary AI Śrīhīra, a diamond ornamenting the crowns of the assembly of poet-kings, and Māmalladevī gave birth to their son, Śrīharṣa, who had conquered his senses. In his creation, the great epic poem Naishadhiyacharitam, also called the new Sāhasāṅka-carita, this naturally brilliant twenty-second canto has been completed.

पदच्छेदः AI

श्रीहर्षम्	श्रीहर्ष (२.१)	Śrīharṣa
कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः	कविराज–राजि–मुकुट–अलंकार–हीर (१.१)	the diamond ornamenting the crowns of the assembly of poet-kings
सुतम्	सुत (२.१)	son
श्रीहीरः	श्रीहीर (१.१)	Śrīhīra
सुषुवे	सुषुवे (√सू कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	gave birth to
जितेन्द्रियचयम्	जित (√जित+क्त)–इन्द्रिय–चय (२.१)	one who has conquered the group of senses
मामल्लदेवी	मामल्लदेवी (१.१)	Māmalladevī
च	च	and
यम्	यद् (२.१)	whom
द्वाविंशः	द्वाविंश (१.१)	the twenty-second
नवसाहसाङ्कचरिते	नवसाहसाङ्कचरित (७.१)	in the new Sāhasāṅka-carita
चम्पूकृतः	चम्पूकृत (√कृ+क्त+च्वि, १.१)	is completed
अयम्	इदम् (१.१)	this
महाकाव्ये	महाकाव्य (७.१)	in the great epic poem
तस्य	तद् (६.१)	his
कृतौ	कृति (७.१)	in the work of
नलीयचरिते	नलीयचरित (७.१)	in the Naishadhiyacharitam
सर्गः	सर्ग (१.१)	canto
निसर्गोज्ज्वलः	निसर्ग–उज्ज्वल (१.१)	naturally brilliant

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
श्री	ह	र्षं	क	वि	रा	ज	रा	जि	मु	कु	टा	लं	का	र	ही	रः	सु	तं
श्री	ही	रः	सु	षु	वे	जि	ते	न्द्रि	य	च	यं	मा	म	ल्ल	दे	वी	च	यम्
द्वा	विं	शो	न	व	सा	ह	सा	ङ्क	च	रि	ते	च	म्पू	कृ	तो	ऽयं	म	हा
का	व्ये	त	स्य	कृ	तौ	न	ली	य	च	रि	ते	स	र्गो	नि	स	र्गो	ज्ज्व	लः
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect