क्षत्त्राणि रामः परिभूय रामा-
त्क्षत्त्राद्यथाभज्यत स द्विजेन्द्रः ।
तथैव पद्मानभिभूय सर्वां-
स्त्वद्वक्त्रपद्मात्परिभूतिमेति ॥

अन्वयः AI यथा सः द्विजेन्द्रः रामः क्षत्त्राणि परिभूय, रामात् क्षत्त्रात् अभज्यत, तथा एव (अयम् चन्द्रः) सर्वान् पद्मानि अभिभूय, त्वत्-वक्त्र-पद्मात् परिभूतिम् एति ।
Summary AI Just as Parashurama, the chief of Brahmanas, after defeating all Kshatriyas, was himself defeated by Rama, a Kshatriya; similarly, the moon, after surpassing all lotuses, meets its defeat from your lotus-like face.
पदच्छेदः AI
क्षत्त्राणिक्षत्र (२.३) the Kshatriyas
रामःराम (१.१) Parashurama
परिभूयपरिभूय (परि√भू+ल्यप्) having defeated
रामात्राम (५.१) from Rama
क्षत्त्रात्क्षत्र (५.१) from the Kshatriya
यथायथा just as
अभज्यतअभज्यत (√भञ्ज् भावकर्मणोः लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) was defeated
सःतद् (१.१) that
द्विजेन्द्रःद्विजइन्द्र (१.१) chief of Brahmanas
तथैवतथाएव in the same way
पद्मानिपद्म (२.३) lotuses
अभिभूयअभिभूय (अभि√भू+ल्यप्) having surpassed
सर्वान्सर्व (२.३) all
त्वद्वक्त्रपद्मात्त्वत्वक्त्रपद्म (५.१) from your lotus-face
परिभूतिम्परिभूति (२.१) defeat
एतिएति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) obtains
छन्दः उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
क्ष त्त्रा णि रा मः रि भू रा मा
त्क्ष त्त्रा द्य था ज्य द्वि जे न्द्रः
थै द्मा भि भू र्वां
स्त्व द्व क्त्र द्मा त्प रि भू ति मे ति
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.