पश्योच्चसौधस्थितिसौख्यलक्ष्ये
त्वत्केलिकुल्याम्बुनि बिम्बमिन्दोः ।
चिरं निमज्ज्येह सतः प्रियस्य
भ्रमेण यच्चुम्बति राजहंसी ॥

अन्वयः AI पश्य, इह उच्च-सौध-स्थिति-सौख्य-लक्ष्ये त्वत्-केलि-कुल्या-अम्बुनि इन्दोः बिम्बम् (अस्ति) । यत् राजहंसी सतः प्रियस्य भ्रमेण चिरम् निमज्ज्य चुम्बति ।

Summary AI Behold, in the water of your pleasure-canal, which reflects the pleasure of staying in this high mansion, a female swan, mistaking the moon's reflection for her beloved male swan, repeatedly dives and kisses it.

पदच्छेदः AI

पश्य	पश्य (√दृश् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	Behold
उच्च	उच्च	high
सौध	सौध	mansion
स्थिति	स्थिति	staying
सौख्य	सौख्य	pleasure
लक्ष्ये	लक्ष्य (७.१)	in which is visible
त्वत्	युष्मद्	your
केलि	केलि	sport
कुल्या	कुल्या	canal
अम्बुनि	अम्बु (७.१)	in the water of
बिम्बम्	बिम्ब (२.१)	the reflection
इन्दोः	इन्दु (६.१)	of the moon
चिरम्	चिरम्	for a long time
निमज्ज्य	निमज्ज्य (नि√मस्ज्+ल्यप्)	having dived
इह	इह	here
सतः	सत् (६.१)	of her real
प्रियस्य	प्रिय (६.१)	beloved
भ्रमेण	भ्रम (३.१)	due to the illusion
यत्	यद् (२.१)	which
चुम्बति	चुम्बति (√चुम्ब् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	kisses
राजहंसी	राजहंसी (१.१)	a female royal swan

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
प	श्यो	च्च	सौ	ध	स्थि	ति	सौ	ख्य	ल	क्ष्ये
त्व	त्के	लि	कु	ल्या	म्बु	नि	बि	म्ब	मि	न्दोः
चि	रं	नि	म	ज्ज्ये	ह	स	तः	प्रि	य	स्य
भ्र	मे	ण	य	च्चु	म्ब	ति	रा	ज	हं	सी

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect