किं नाक्ष्णि नोऽपि क्षणिकोऽणुकोऽयं
भानस्ति तेजोमयबिन्दुरिन्दुः ।
अत्रेस्तु नेत्रे घटते यदासी-
न्मासेन नाशी महतो महीयान् ॥
किं नाक्ष्णि नोऽपि क्षणिकोऽणुकोऽयं
भानस्ति तेजोमयबिन्दुरिन्दुः ।
अत्रेस्तु नेत्रे घटते यदासी-
न्मासेन नाशी महतो महीयान् ॥
भानस्ति तेजोमयबिन्दुरिन्दुः ।
अत्रेस्तु नेत्रे घटते यदासी-
न्मासेन नाशी महतो महीयान् ॥
अन्वयः
AI
अयम् इन्दुः नः अक्षिणि अपि क्षणिकः अणुकः तेजः-मय-बिन्दुः भानः किम् न अस्ति? यत् अत्रेः नेत्रे आसीत्, सः महतः महीयान् भूत्वा मासेन नाशी भवति इति तु घटते ।
Summary
AI
Is this moon not also a momentary, tiny, glimmering drop of light in our eyes? But that it was born from Atri's eye, and growing from great to greater, perishes in a month—this is indeed plausible.
पदच्छेदः
AI
| किम् | किम् | Is |
| न | न | not |
| अक्षिणि | अक्षि (७.१) | in the eye |
| नः | अस्मद् (६.३) | of us |
| अपि | अपि | also |
| क्षणिकः | क्षणिक (१.१) | a momentary |
| अणुकः | अणुक (१.१) | tiny |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| भानः | भान (१.१) | glimmer |
| अस्ति | अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| तेजोमयबिन्दुः | तेजस्–मय–बिन्दु (१.१) | a drop made of light |
| इन्दुः | इन्दु (१.१) | moon |
| अत्रेः | अत्रि (६.१) | of Atri |
| तु | तु | but |
| नेत्रे | नेत्र (७.१) | in the eye |
| घटते | घटते (√घट् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is plausible |
| यत् | यद् | that |
| आसीत् | आसीत् (√अस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | it was |
| मासेन | मास (३.१) | in a month |
| नाशी | नाशिन् (१.१) | perishable |
| महतः | महत् (५.१) | from great |
| महीयान् | महीयस् (१.१) | to greater |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| किं | ना | क्ष्णि | नो | ऽपि | क्ष | णि | को | ऽणु | को | ऽयं |
| भा | न | स्ति | ते | जो | म | य | बि | न्दु | रि | न्दुः |
| अ | त्रे | स्तु | ने | त्रे | घ | ट | ते | य | दा | सी |
| न्मा | से | न | ना | शी | म | ह | तो | म | ही | यान् |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.