स्वानुरागमनघः कमलायां
सूचयन्नपि हृदि न्यसनेन ।
गौरवं व्यधित वागधिदेव्याः
श्रीगृहोर्ध्वनिजकण्ठनिवेशात् ॥
स्वानुरागमनघः कमलायां
सूचयन्नपि हृदि न्यसनेन ।
गौरवं व्यधित वागधिदेव्याः
श्रीगृहोर्ध्वनिजकण्ठनिवेशात् ॥
सूचयन्नपि हृदि न्यसनेन ।
गौरवं व्यधित वागधिदेव्याः
श्रीगृहोर्ध्वनिजकण्ठनिवेशात् ॥
अन्वयः
AI
अनघः (नलः) हृदि न्यसनेन कमलायां स्व-अनुरागं सूचयन् अपि, श्री-गृह-ऊर्ध्व-निज-कण्ठ-निवेशात् वाक्-अधिदेव्याः गौरवं व्यधित ।
Summary
AI
The sinless Nala, while indicating his love for Lakshmi by meditating on her in his heart (her traditional abode), also showed great respect for Saraswati, the goddess of speech. He did this by placing her in his throat, a position superior to Lakshmi's abode on the chest.
पदच्छेदः
AI
| स्वानुरागम् | स्व–अनुराग (२.१) | his own love |
| अनघः | अनघ (१.१) | the sinless one |
| कमलायां | कमला (७.१) | for Kamala (Lakshmi) |
| सूचयन् | सूचयत् (√सूच्+शतृ, १.१) | indicating |
| अपि | अपि | although |
| हृदि | हृद् (७.१) | in the heart |
| न्यसनेन | न्यसन (नि√अस्+ल्युट्, ३.१) | by placing |
| गौरवं | गौरव (२.१) | respect |
| व्यधित | व्यधित (वि√धा कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | showed |
| वागधिदेव्याः | वाच्–अधिदेवी (६.१) | of the presiding deity of speech |
| श्रीगृहोर्ध्वनिजकण्ठनिवेशात् | श्री–गृह–ऊर्ध्व–निज–कण्ठ–निवेश (५.१) | from placing her in his own throat, above the abode of Shri |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्वा | नु | रा | ग | म | न | घः | क | म | ला | यां |
| सू | च | य | न्न | पि | हृ | दि | न्य | स | ने | न |
| गौ | र | वं | व्य | धि | त | वा | ग | धि | दे | व्याः |
| श्री | गृ | हो | र्ध्व | नि | ज | क | ण्ठ | नि | वे | शात् |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.