मल्लिकाकुसुमदुण्डुभकेन
स भ्रमीवलयितेन कृते तम् ।
आसने निहितमैक्षत साक्षा-
त्कुण्डलीन्द्रतनुकुण्डलभाजम् ॥
मल्लिकाकुसुमदुण्डुभकेन
स भ्रमीवलयितेन कृते तम् ।
आसने निहितमैक्षत साक्षा-
त्कुण्डलीन्द्रतनुकुण्डलभाजम् ॥
स भ्रमीवलयितेन कृते तम् ।
आसने निहितमैक्षत साक्षा-
त्कुण्डलीन्द्रतनुकुण्डलभाजम् ॥
अन्वयः
AI
सः (नलः) भ्रमी-वलयितेन मल्लिका-कुसुम-दुण्डुभकेन कृते आसने निहितं, साक्षात् कुण्डलि-इन्द्र-तनु-कुण्डल-भाजं तम् (हरिम्) ऐक्षत ।
Summary
AI
Nala then saw Vishnu, seated on a throne made from a coiled garland of Mallika flowers that resembled a serpent. In this form, Vishnu appeared as if he were literally wearing the king of serpents, Shesha, as both his body and his earrings.
पदच्छेदः
AI
| मल्लिकाकुसुमदुण्डुभकेन | मल्लिका–कुसुम–दुण्डुभक (३.१) | by a water-snake made of Mallika flowers |
| सः | तद् (१.१) | he (Nala) |
| भ्रमीवलयितेन | भ्रमि–वलयित (३.१) | made into a whirling coil |
| कृते | कृत (√कृ+क्त, ७.१) | made |
| तम् | तद् (२.१) | him (Vishnu) |
| आसने | आसन (७.१) | on the seat |
| निहितम् | निहित (नि√धा+क्त, २.१) | placed |
| ऐक्षत | ऐक्षत (√ईक्ष् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | saw |
| साक्षात् | साक्षात् | verily |
| कुण्डलीन्द्रतनुकुण्डलभाजम् | कुण्डलिन्–इन्द्र–तनु–कुण्डल–भाज् (२.१) | the one who has the king of serpents as his body and earrings |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| म | ल्लि | का | कु | सु | म | दु | ण्डु | भ | के | न |
| स | भ्र | मी | व | ल | यि | ते | न | कृ | ते | तम् |
| आ | स | ने | नि | हि | त | मै | क्ष | त | सा | क्षा |
| त्कु | ण्ड | ली | न्द्र | त | नु | कु | ण्ड | ल | भा | जम् |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.