आस्ये या तव भारती वसति तल्लीलारविन्दोल्लस-
द्वासे तत्कलवैणनिक्वणमिलद्वाणीविलासामृते ।
तत्केलिभ्रमणार्हगैरिकसुधानिर्माणहर्म्याधरे
तन्मुक्तामणिहार एव किमयं दन्तस्रजौ राजतः ॥

अन्वयः AI तव आस्ये या भारती वसति, तत् लीलारविन्दोल्लसद्वासे, तत् कलवैणनिक्वणमिलद्वाणीविलासामृते, तत् केलिभ्रमणार्हगैरिकसुधानिर्माणहर्म्याधरे, अयम् दन्तस्रजौ तत् मुक्तामणिहारः एव किम् राजतः?

Summary AI The goddess of speech, Bharati, resides in your mouth—in that abode fragrant like her playfully held lotus, in that nectar of her speech mixed with the sweet sounds of her lute, on that lower lip which is a palace fit for her strolls. Are these two rows of your teeth her pearl necklace, shining there?

पदच्छेदः AI

आस्ये	आस्य (७.१)	In the mouth
या	यद् (१.१)	which
तव	युष्मद् (६.१)	your
भारती	भारती (१.१)	Saraswati (goddess of speech)
वसति	वसति (√वस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	resides
तत्	तद् (६.१)	her
लीलारविन्दोल्लसद्वासे	लीला–अरविन्द–उल्लसत्–वास (७.१)	in the abode fragrant like her playfully held lotus
तत्	तद् (६.१)	her
कलवैणनिक्वणमिलद्वाणीविलासामृते	कल–वैण–निक्कण–मिलत्–वाणी–विलास–अमृत (७.१)	in the nectar of her speech-play mixed with the sweet sounds of her lute
तत्	तद् (६.१)	her
केलिभ्रमणार्हगैरिकसुधानिर्माणहर्म्याधरे	केलि–भ्रमण–अर्ह–गैरिक–सुधा–निर्माण–हर्म्य–अधर (७.१)	on the lower lip which is a palace built of nectar and red chalk fit for her playful strolls
तत्	तद् (६.१)	her
मुक्तामणिहारः	मुक्तामणि–हार (१.१)	pearl necklace
एव	एव	indeed
किम्	किम्	is it that
अयम्	इदम् (१.१)	this
दन्तस्रजौ	दन्तस्रज् (१.२)	two rows of teeth
राजतः	राजतः (√राज् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. द्वि.)	shine

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
आ	स्ये	या	त	व	भा	र	ती	व	स	ति	त	ल्ली	ला	र	वि	न्दो	ल्ल	स
द्वा	से	त	त्क	ल	वै	ण	नि	क्व	ण	मि	ल	द्वा	णी	वि	ला	सा	मृ	ते
त	त्के	लि	भ्र	म	णा	र्ह	गै	रि	क	सु	धा	नि	र्मा	ण	ह	र्म्या	ध	रे
त	न्मु	क्ता	म	णि	हा	र	ए	व	कि	म	यं	द	न्त	स्र	जौ	रा	ज	तः
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect