रागं प्रतीत्य युवयोस्तमिमं प्रतीची
भानुश्च किं द्वयमजायत रक्तमेतत् ।
तद्वीक्ष्य वां किमिह केलिसरित्सरोजैः
कामेषुतोचितमुखत्वमधीयमानम् ॥
रागं प्रतीत्य युवयोस्तमिमं प्रतीची
भानुश्च किं द्वयमजायत रक्तमेतत् ।
तद्वीक्ष्य वां किमिह केलिसरित्सरोजैः
कामेषुतोचितमुखत्वमधीयमानम् ॥
भानुश्च किं द्वयमजायत रक्तमेतत् ।
तद्वीक्ष्य वां किमिह केलिसरित्सरोजैः
कामेषुतोचितमुखत्वमधीयमानम् ॥
अन्वयः
AI
युवयोः तम् इमम् रागम् प्रतीत्य, प्रतीची भानुः च, एतत् द्वयम् किम् रक्तम् अजायत? वाम् तत् वीक्ष्य इह केलि-सरित्-सरोजैः किम् काम-इषुता-उचित-मुखत्वम् अधीयमानम्?
Summary
AI
Perceiving this passion of you two, have both the western sky and the sun become red? And seeing you two, are the lotuses in this pleasure-river now learning how to have tips suitable for becoming Kamadeva's arrows?
पदच्छेदः
AI
| रागं | राग (२.१) | passion/redness |
| प्रतीत्य | प्रतीत्य (प्रति√इ+ल्यप्) | having perceived |
| युवयोः | युष्मद् (६.२) | of you two |
| तम् | तद् (२.१) | that |
| इमं | इदम् (२.१) | this |
| प्रतीची | प्रतीची (१.१) | the western direction |
| भानुः | भानु (१.१) | the sun |
| च | च | and |
| किं | किम् | is it that |
| द्वयम् | द्वय (१.१) | the pair |
| अजायत | अजायत (√जन् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | became |
| रक्तम् | रक्त (१.१) | red/impassioned |
| एतत् | एतद् (१.१) | this |
| तद्वीक्ष्य | तद्–वीक्ष्य (वि√ईक्ष्+ल्यप्) | having seen that |
| वां | युष्मद् (२.२) | you two |
| किम् | किम् | is it that |
| इह | इह | here |
| केलिसरित्सरोजैः | केलि–सरित्–सरोज (३.३) | by the lotuses in the pleasure-river |
| कामेषुतोचितमुखत्वम् | काम–इषुता–उचित–मुखत्व (२.१) | the state of having a tip suitable for being Kama's arrow |
| अधीयमानम् | अधीयमान (अधि√इ+शानच्, २.१) | being learned |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| रा | गं | प्र | ती | त्य | यु | व | यो | स्त | मि | मं | प्र | ती | ची |
| भा | नु | श्च | किं | द्व | य | म | जा | य | त | र | क्त | मे | तत् |
| त | द्वी | क्ष्य | वां | कि | मि | ह | के | लि | स | रि | त्स | रो | जैः |
| का | मे | षु | तो | चि | त | मु | ख | त्व | म | धी | य | मा | नम् |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.