भूभृद्भवाङ्कभुवि राजशिखामणेः सा
त्वं चास्य भोगसुभगस्य समः क्रमोऽयम् ।
यन्नाकपालकलनाकलितस्य भर्तु-
रत्रापि जन्मनि सती भवती स भेदः ॥

अन्वयः AI राज-शिखामणेः भूभृत्-भव-अङ्क-भुवि सा त्वम्, भोग-सुभगस्य अस्य च (अङ्क-भुवि भवती), अयम् समः क्रमः । यत् नाक-पाल-कलना-कलितस्य भर्तुः अत्र अपि जन्मनि भवती सती (अस्ति), सः भेदः ।

Summary AI You are the crest-jewel of kings, and she sits on your lap, which is like the earth. This is the proper order for you, who are fortunate in enjoyment. The only difference is that while her husband (you) has assumed the role of Indra, she remains a chaste wife even in this mortal birth.

पदच्छेदः AI

भूभृद्भवाङ्कभुवि	भूभृत्–भव–अङ्क–भू (७.१)	on the ground which is the lap of you, the king
राजशिखामणेः	राज–शिखामणि (६.१)	of the crest-jewel of kings
सा	तद् (१.१)	she
त्वं	युष्मद् (१.१)	you
च	च	and
अस्य	इदम् (६.१)	of this one
भोगसुभगस्य	भोग–सुभग (६.१)	of the one fortunate in enjoyment
समः	सम (१.१)	the same
क्रमः	क्रम (१.१)	order
अयम्	इदम् (१.१)	this
यत्	यद्	that
नाकपालकलनाकलितस्य	नाकपाल–कलना–कलित (√कल्+क्त, ६.१)	of the one who has assumed the role of Indra
भर्तुः	भर्तृ (६.१)	of the husband
अत्रापि	अत्र–अपि	here also
जन्मनि	जन्मन् (७.१)	in this birth
सती	सती (१.१)	a chaste wife
भवती	भवत् (१.१)	you
स	तद् (१.१)	that
भेदः	भेद (१.१)	is the difference

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
भू	भृ	द्भ	वा	ङ्क	भु	वि	रा	ज	शि	खा	म	णेः	सा
त्वं	चा	स्य	भो	ग	सु	भ	ग	स्य	स	मः	क्र	मो	ऽयम्
य	न्ना	क	पा	ल	क	ल	ना	क	लि	त	स्य	भ	र्तु
र	त्रा	पि	ज	न्म	नि	स	ती	भ	व	ती	स	भे	दः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect