अस्माकमुक्तिभिरवैष्यथ एव बुद्धे-
र्गाधं युवामतिमती स्तुमहे तथापि ।
ज्ञानं हि वागवसरावचनाद्भवद्भ्या-
मेतावदप्यनवधारितमेव न स्यात् ॥

अन्वयः AI (हे) अतिमती युवाम्! अस्माकम् उक्तिभिः बुद्धेः गाधम् अवैष्यथः एव, तथापि (वयम्) स्तुमहे । हि वाक्-अवसर-अवचनात् भवद्भ्याम् एतावत् अपि ज्ञानम् अनवधारितम् एव न स्यात् ।

Summary AI (The singers say:) 'O highly intelligent couple! You will indeed understand the depth of our intellect from our words, yet we praise you. For, if we did not speak when the opportunity arose, you might not have ascertained even this much knowledge about our skill.'

पदच्छेदः AI

अस्माकम्	अस्मद् (६.३)	our
उक्तिभिः	उक्ति (३.३)	by words
अवैष्यथः	अवैष्यथः (अव√इ कर्तरि लृट् (परस्मै.) म.पु. द्वि.)	you two will understand
एव	एव	indeed
बुद्धेः	बुद्धि (६.१)	of the intellect
गाधम्	गाध (२.१)	depth
युवाम्	युष्मद् (१.२)	you two
अतिमती	अतिमति (१.२)	highly intelligent
स्तुमहे	स्तुमहे (√स्तु कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. बहु.)	we praise
तथापि	तथापि	nevertheless
ज्ञानम्	ज्ञान (१.१)	knowledge
हि	हि	because
वाक्-अवसर-अवचनात्	वाच्–अवसर–अवचन (५.१)	from not speaking at the opportunity for speech
भवद्भ्याम्	भवत् (३.२)	by you two
एतावत्	एतावत् (१.१)	this much
अपि	अपि	even
अनवधारितम्	अनवधारित (अव√धृ+णिच्+क्त, १.१)	not ascertained
एव	एव	indeed
न	न	not
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may be

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
अ	स्मा	क	मु	क्ति	भि	र	वै	ष्य	थ	ए	व	बु	द्धे
र्गा	धं	यु	वा	म	ति	म	ती	स्तु	म	हे	त	था	पि
ज्ञा	नं	हि	वा	ग	व	स	रा	व	च	ना	द्भ	व	द्भ्या
मे	ता	व	द	प्य	न	व	धा	रि	त	मे	व	न	स्यात्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect