सा यद्धृताखिलकलागुणभूमभूमी-
भैमीतुलाधिगतये स्वरसंगतासीत् ।
तं प्रागसावविनयं परिवादमेत्य
लोकेऽधुनापि विदिता परिवादिनीति ॥

अन्वयः AI सा (विपञ्ची) यत् धृत-अखिल-कला-गुण-भूम-भूमी-भैमी-तुला-अधिगतये स्वर-संगता आसीत्, असौ तम् अविनयम् प्राक् एत्य (इदानीम्) लोके अधुना अपि परिवादिनी इति परिवादम् विदिता ।

Summary AI Because that veena was tuned to attain comparison with Damayanti—the repository of all arts and virtues—it first committed that impertinence. Having acquired that censure, even now it is known in the world by the name 'Parivadini' (slanderer/a type of veena).

पदच्छेदः AI

सा	तद् (१.१)	she (the veena)
यत्	यत्	because
धृत-अखिल-कला-गुण-भूम-भूमी-भैमी-तुला-अधिगतये	धृत–अखिल–कला–गुण–भूमन्–भूमी–भैमी–तुला–अधिगति (४.१)	for the sake of attaining comparison with Damayanti, the repository of all arts and virtues
स्वर-संगता	स्वर–संगत (१.१)	tuned
आसीत्	आसीत् (√अस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	was
तम्	तद् (२.१)	that
प्राक्	प्राच्	formerly
असौ	अदस् (१.१)	this (veena)
अविनयम्	अविनय (२.१)	impertinence
परिवादम्	परिवाद (२.१)	censure
एत्य	एत्य (√इ+ल्यप्)	having obtained
लोके	लोक (७.१)	in the world
अधुना	अधुना	now
अपि	अपि	even
विदिता	विदित (√विद्+क्त, १.१)	known
परिवादिनी	परिवादिनी (१.१)	as a slanderer (or a type of veena)
इति	इति	thus

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
सा	य	द्धृ	ता	खि	ल	क	ला	गु	ण	भू	म	भू	मी
भै	मी	तु	ला	धि	ग	त	ये	स्व	र	सं	ग	ता	सीत्
तं	प्रा	ग	सा	व	वि	न	यं	प	रि	वा	द	मे	त्य
लो	के	ऽधु	ना	पि	वि	दि	ता	प	रि	वा	दि	नी	ति
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect