तामन्वगादशितबिम्बविपाकचञ्चोः
स्पष्टं शलाटुपरिणत्युचितच्छदस्य ।
कीरस्य कापि करवारिरुहे वहन्ती
सौन्दर्यपुञ्जमिव पञ्जरमेकमाली ॥

अन्वयः AI अशित-बिम्ब-विपाक-चञ्चोः स्पष्टम् शलाटु-परिणति-उचित-च्छदस्य कीरस्य सौन्दर्य-पुञ्जम् इव एकम् पञ्जरम् कर-वारिरुहे वहन्ती का अपि आली ताम् अन्वगात् ।

Summary AI A certain handmaiden followed her, carrying in her lotus-like hand a cage, which seemed like a mass of beauty, containing a parrot whose beak was red like a ripe Bimba fruit and whose wings were green like an unripe fruit.

पदच्छेदः AI

ताम्	तद् (२.१)	her
अन्वगात्	अन्वगात् (अनु√गम् कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	followed
अशित-बिम्ब-विपाक-चञ्चोः	अशित–बिम्ब–विपाक–चञ्चु (६.१)	of the one whose beak was like a ripe Bimba fruit
स्पष्टम्	स्पष्टम्	clearly
शलाटु-परिणति-उचित-च्छदस्य	शलाटु–परिणति–उचित–च्छद (६.१)	whose wings were colored like an unripe fruit
कीरस्य	कीर (६.१)	of a parrot
का	किम् (१.१)	some
अपि	अपि	indeed
कर-वारिरुहे	कर–वारिरुह (७.१)	in her lotus-like hand
वहन्ती	वहत् (√वह्+शतृ, १.१)	carrying
सौन्दर्य-पुञ्जम्	सौन्दर्य–पुञ्ज (२.१)	a mass of beauty
इव	इव	like
पञ्जरम्	पञ्जर (२.१)	cage
एकम्	एक (२.१)	one
आली	आली (१.१)	handmaiden

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ता	म	न्व	गा	द	शि	त	बि	म्ब	वि	पा	क	च	ञ्चोः
स्प	ष्टं	श	ला	टु	प	रि	ण	त्यु	चि	त	च्छ	द	स्य
की	र	स्य	का	पि	क	र	वा	रि	रु	हे	व	ह	न्ती
सौ	न्द	र्य	पु	ञ्ज	मि	व	प	ञ्ज	र	मे	क	मा	ली
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect