भीमात्मजापि कृतदैवतभक्तिपूजा
पत्यौ च भुक्तवति भुक्तवती ततोऽनु ।
तस्याङ्कमङ्कुरिततत्परिरिप्समध्य-
मध्यास्त भूषणभरातिभरालसाङ्गी ॥

अन्वयः AI भीमात्मजा अपि कृत-दैवत-भक्ति-पूजा (सती), पत्यौ भुक्तवति (सति) च, ततः अनु भुक्तवती । भूषण-भर-अतिभर-अलस-अङ्गी (सा) अङ्कुरित-तत्-परिरिप्स-मध्यम् तस्य अङ्कम् अध्यास्त ।

Summary AI Damayanti, having also worshipped the deities with devotion, ate after her husband had eaten. Then, her limbs languid from the excessive weight of her ornaments, she sat on his lap, her waist showing its desire for his embrace.

पदच्छेदः AI

भीम-आत्मजा	भीम–आत्मजा (१.१)	Bhima's daughter (Damayanti)
अपि	अपि	also
कृत-दैवत-भक्ति-पूजा	कृत–दैवत–भक्ति–पूजा (१.१)	she who had performed worship with devotion to the deities
पत्यौ	पति (७.१)	her husband
च	च	and
भुक्तवति	भुक्तवत् (√भुज्+क्तवतु, ७.१)	having eaten
भुक्तवती	भुक्तवत् (√भुज्+क्तवतु, १.१)	she ate
ततः	ततस्	then
अनु	अनु	after
तस्य	तद् (६.१)	his
अङ्कम्	अङ्क (२.१)	lap
अङ्कुरित-तत्-परिरिप्स-मध्यम्	अङ्कुरित–तत्–परिरिप्स–मध्य (२.१)	her waist showing desire for his embrace
अध्यास्त	अध्यास्त (अधि√आस् कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	sat upon
भूषण-भर-अतिभर-अलस-अङ्गी	भूषण–भर–अतिभर–अलस–अङ्गी (१.१)	she whose limbs were languid from the excessive weight of ornaments

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
भी	मा	त्म	जा	पि	कृ	त	दै	व	त	भ	क्ति	पू	जा
प	त्यौ	च	भु	क्त	व	ति	भु	क्त	व	ती	त	तो	ऽनु
त	स्या	ङ्क	म	ङ्कु	रि	त	त	त्प	रि	रि	प्स	म	ध्य
म	ध्या	स्त	भू	ष	ण	भ	रा	ति	भ	रा	ल	सा	ङ्गी
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect