मूलमध्यशिखरस्थितवेधः-
शौरिशंभुकरकाङ्घ्रिशिरःस्थैः ।
तस्य मूर्ध्नि चकरे शुचि दर्भै-
र्वारि वान्तमिव गाङ्गतरङ्गैः ॥

अन्वयः AI मूल-मध्य-शिखर-स्थित-वेधः-शौरि-शंभु-करक-अङ्घ्रि-शिरः-स्थैः गाङ्ग-तरङ्गैः वान्तम् इव शुचि वारि दर्भैः तस्य मूर्ध्नि चकरे।

Summary AI He (an attendant) sprinkled pure water on Nala's head with blades of Darbha grass. This water seemed as if it were emitted by the waves of the Ganga, which are respectively situated in the water-pot of Brahma (at the root), the feet of Vishnu (in the middle), and the head of Shiva (at the peak of the cosmos).

पदच्छेदः AI

मूल	मूल	at the root
मध्य	मध्य	middle
शिखर	शिखर	and peak
स्थित	स्थित (√स्था+क्त)	situated
वेधः	वेधस्	Brahma
शौरि	शौरि	Vishnu
शंभु	शंभु	and Shiva's
करक	करक	water-pot
अङ्घ्रि	अङ्घ्रि	feet
शिरः	शिरस्	and head
स्थैः	स्थ (३.३)	by those situated in
तस्य	तद् (६.१)	his
मूर्ध्नि	मूर्धन् (७.१)	on the head
चकरे	चकरे (√कृ कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	he placed
शुचि	शुचि (२.१)	pure
दर्भैः	दर्भ (३.३)	with Darbha grass
वारि	वारि (२.१)	water
वान्तम्	वान्त (√वम्+क्त, २.१)	emitted
इव	इव	as if
गाङ्ग	गाङ्ग	of the Ganga
तरङ्गैः	तरङ्ग (३.३)	by the waves

छन्दः स्वागता [११: रनभगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
मू	ल	म	ध्य	शि	ख	र	स्थि	त	वे	धः
शौ	रि	शं	भु	क	र	का	ङ्घ्रि	शि	रः	स्थैः
त	स्य	मू	र्ध्नि	च	क	रे	शु	चि	द	र्भै
र्वा	रि	वा	न्त	मि	व	गा	ङ्ग	त	र	ङ्गैः
र			न			भ			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect