अन्वयः
AI
दमनस्य भगिन्या मुक्तम् आत्मदयितम् तम् आप्य धृतरागा भूमिः जलमृदूः मृदः गृहयालुम् (तम्) अङ्गम् अङ्गम् अनुकम् परिरेभे ।
Summary
AI
The earth, filled with love, having obtained her own beloved (Nala) who was released by Damayanti (sister of Damana), lovingly embraced him limb by limb, as he, soft from the water, was about to take the ceremonial clays for his bath.
पदच्छेदः
AI
| मुक्तम् | मुक्त (√मुच्+क्त, २.१) | released |
| आप्य | आप्य (√आप्+ल्यप्) | having obtained |
| दमनस्य | दमन (६.१) | of Damana |
| भगिन्या | भगिनी (३.१) | by the sister (Damayanti) |
| भूमिः | भूमि (१.१) | the earth |
| आत्मदयितम् | आत्मदयित (२.१) | her own beloved |
| धृतरागा | धृतरागा (१.१) | filled with love |
| अङ्गम् | अङ्ग (२.१) | limb |
| अङ्गम् | अङ्ग (२.१) | limb |
| अनुकम् | अनुकम् | lovingly |
| परिरेभे | परिरेभे (परि√रभ् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | embraced |
| तम् | तद् (२.१) | him |
| मृदः | मृद् (२.३) | clays |
| जलमृदूः | जलमृदू (१.१) | soft with water |
| गृहयालुम् | गृहयालु (√गृह्+आलुच्, २.१) | who was about to take |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मु | क्त | मा | प्य | द | म | न | स्य | भ | गि | न्या |
| भू | मि | रा | त्म | द | यि | तं | धृ | त | रा | गा |
| अ | ङ्ग | म | ङ्ग | म | नु | कं | प | रि | रे | भे |
| तं | मृ | दो | ज | ल | मृ | दू | र्गृ | ह | या | लुम् |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.