ऊर्ध्वदिक्कदलनां द्विरकार्षीः
किं तनुं हरिहरीभवनाय ।
किं च तिर्यगभिनो नृहरित्वे
कः स्वतन्त्रमनु नन्वनुयोगः ॥
ऊर्ध्वदिक्कदलनां द्विरकार्षीः
किं तनुं हरिहरीभवनाय ।
किं च तिर्यगभिनो नृहरित्वे
कः स्वतन्त्रमनु नन्वनुयोगः ॥
किं तनुं हरिहरीभवनाय ।
किं च तिर्यगभिनो नृहरित्वे
कः स्वतन्त्रमनु नन्वनुयोगः ॥
अन्वयः
AI
हरि-हरी-भवनाय (वानर-सिंह-रूपाय) ऊर्ध्व-दिक्-कदलनाम् तनुम् द्विः किम् अकार्षीः? नृ-हरित्वे च तिर्यक् किम् अभिनः? ननु स्वतन्त्रम् अनु कः अनुयोगः?
Summary
AI
Why did you twice assume a form that split the heavens—once as a monkey (Hanuman) and once as a lion (Narasimha)? And why, in your man-lion form, did you act like an animal? But then again, who can question the actions of one who is completely independent?
पदच्छेदः
AI
| ऊर्ध्वदिक्कदलनां | ऊर्ध्व–दिक्–कदलन (२.१) | splitting the upward direction |
| द्विः | द्विस् | twice |
| अकार्षीः | अकार्षीः (√कृ कर्तरि लुङ् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you made |
| किं | किम् | why |
| तनुं | तनु (२.१) | body |
| हरिहरीभवनाय | हरि–हरि–भवन (४.१) | for becoming a monkey and a lion |
| किं | किम् | why |
| च | च | and |
| तिर्यक् | तिर्यञ्च् | animal-like |
| अभिनः | अभिनः (अभि√भू कर्तरि लङ् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you became |
| नृहरित्वे | नृ–हरि–त्व (७.१) | in the state of being a man-lion |
| कः | किम् (१.१) | what |
| स्वतन्त्रम् | स्वतन्त्र (२.१) | the independent one |
| अनु | अनु | concerning |
| ननु | ननु | surely |
| अनुयोगः | अनुयोग (१.१) | questioning |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ऊ | र्ध्व | दि | क्क | द | ल | नां | द्वि | र | का | र्षीः |
| किं | त | नुं | ह | रि | ह | री | भ | व | ना | य |
| किं | च | ति | र्य | ग | भि | नो | नृ | ह | रि | त्वे |
| कः | स्व | त | न्त्र | म | नु | न | न्व | नु | यो | गः |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.