कां नामन्त्रयते नाम नामग्राहमियं सखीम् ।
कले नलेति नास्माकीं स्पृशत्याह्वां न जिह्वया ॥

अन्वयः AI इयम् नामग्राहम् काम् नाम सखीम् न आमन्त्रयते? (किन्तु) 'कले', 'नले' इति अस्माकीम् आह्वाम् जिह्वया न स्पृशति, न (स्पृशति) ।
Summary AI Nala playfully asks Damayanti's friend, Kala, "Which friend does she not address by name? Yet, she doesn't touch our names, 'Kala' and 'Nala', with her tongue." He implies Damayanti is too shy to say his name, cleverly including the friend's name in the pun.
पदच्छेदः AI
काम्किम् (२.१) which
नन not
आमन्त्रयतेआमन्त्रयते (आ√मन्त्र् +णिच् कर्तरि लँट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) does she address
नामनाम by name
नामग्राहम्नामन्–नामग्राह (√ग्रह्+अण्, २.१) by taking the name
इयम्इदम् (१.१) this one (Damayanti)
सखीम्सखी (२.१) friend
कलेकला (८.१) O Kala
नलेनला (८.१) O Nala
इतिइति thus
नन not
अस्माकीम्अस्मदीय (२.१) our
स्पृशतिस्पृशति (√स्पृश् कर्तरि लँट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) touches
आह्वाम्आह्वा (२.१) name
नन not
जिह्वयाजिह्वा (३.१) with her tongue
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
कां ना म न्त्र य ते ना म
ना म ग्रा ह मि यं स खीम्
क ले न ले ति ना स्मा कीं
स्पृ श त्या ह्वां न जि ह्व या

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

A Mahākāvya centered on the ascetic trial and combat between Arjuna and Śiva in the guise of a Kirāta
भट्टिकाव्यम् भट्टिः

A dual-purpose Mahākāvya that narrates the story of Rāma while illustrating the rules of Vyākaraṇa
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect