अनुभवति शचीत्थं सा घृताचीमुखाभि-
र्न सह सहचरीभिर्नन्दनानन्दमुच्चैः ।
इति मतिरुदयासीत्पक्षिणः प्रेक्ष्य भैमीं
विपिनभुवि सखीभिः सार्धमाबद्धकेलिम् ॥

अन्वयः AI विपिन-भुवि सखीभिः सार्धम् आबद्ध-केलिम् भैमीम् प्रेक्ष्य पक्षिणः इति मतिः उदयासीत् — सा शची इत्थम् घृताची-मुखाभिः सहचरीभिः सह उच्चैः नन्दन-आनन्दम् न अनुभवति ।

Summary AI Seeing Damayanti engaged in play with her friends in the garden, this thought arose in the bird's mind: 'Even Shachi (Indra's wife) does not experience the great joy of the Nandana garden in this way with her companions led by Ghritachi.'

पदच्छेदः AI

अनुभवति	अनुभवति (अनु√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	experiences
शची	शची (१.१)	Shachi (Indra's wife)
इत्थं	इत्थम्	in this way
सा	तद् (१.१)	that
घृताचीमुखाभिः	घृताची–मुख (३.३)	led by Ghritachi
न	न	not
सह	सह	with
सहचरीभिः	सहचरी (३.३)	with companions
नन्दनानन्दम्	नन्दन–आनन्द (२.१)	the joy of the Nandana garden
उच्चैः	उच्चैः	greatly
इति	इति	thus
मतिः	मति (१.१)	a thought
उदयासीत्	उदयासीत् (उद्+आ√इ कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	arose
पक्षिणः	पक्षिन् (६.१)	of the bird
प्रेक्ष्य	प्रेक्ष्य (प्र√ईक्ष्+ल्यप्)	having seen
भैमीं	भैमी (२.१)	Damayanti
विपिनभुवि	विपिन–भु (७.१)	in the garden-ground
सखीभिः	सखी (३.३)	with friends
सार्धम्	सार्धम्	with
आबद्धकेलिम्	आबद्ध (आ√बन्ध्+क्त)–केलि (२.१)	engaged in play

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
अ	नु	भ	व	ति	श	ची	त्थं	सा	घृ	ता	ची	मु	खा	भि
र्न	स	ह	स	ह	च	री	भि	र्न	न्द	ना	न	न्द	मु	च्चैः
इ	ति	म	ति	रु	द	या	सी	त्प	क्षि	णः	प्रे	क्ष्य	भै	मीं
वि	पि	न	भु	वि	स	खी	भिः	सा	र्ध	मा	ब	द्ध	के	लिम्
न			न			म			य			य

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect