भ्रमणरयविकीर्णस्वर्णभासा खगेन
क्वचन पतनयोग्यं देशमन्विष्यताधः ।
मुखविधुमदसीयं सेवितुं लम्बमानः
शशिपरिधिरिवोर्ध्वं मण्डलस्तेन तेने ॥

अन्वयः AI भ्रमण-रय-विकीर्ण-स्वर्ण-भासा, अधः क्वचन पतन-योग्यम् देशम् अन्विष्यता तेन खगेन, अदसीयम् मुख-विधुम् सेवितुम् लम्बमानः शशि-परिधिः इव, ऊर्ध्वम् मण्डलः तेने ।

Summary AI By that bird, whose golden luster was scattered by its rapid circling as it searched below for a place to land, a circle was formed high above. It appeared like a lunar halo, hanging down as if to serve her moon-like face.

पदच्छेदः AI

भ्रमणरयविकीर्णस्वर्णभासा	भ्रमण–रय–विकीर्ण (वि√कॄ+क्त)–स्वर्ण–भास् (३.१)	by the one whose golden luster was scattered by the speed of its circling
खगेन	खग (३.१)	by the bird
क्वचन	क्वचन	somewhere
पतनयोग्यं	पतन–योग्य (२.१)	a suitable place to land
देशम्	देश (२.१)	a place
अन्विष्यता	अन्विष्यत् (अनु√इष्+शतृ, ३.१)	by the one searching
अधः	अधः	below
मुखविधुम्	मुख–विधु (२.१)	the moon-like face
अदसीयम्	अदसीय (२.१)	her
सेवितुं	सेवितुम् (√सेव्+तुमुन्)	to serve
लम्बमानः	लम्बमान (√लम्ब्+शानच्, १.१)	hanging down
शशिपरिधिरिव	शशिन्–परिधि (१.१)–इव	like a halo of the moon
ऊर्ध्वं	ऊर्ध्वम्	above
मण्डलः	मण्डल (१.१)	a circle
तेन	तेने (√तन् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was formed

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
भ्र	म	ण	र	य	वि	की	र्ण	स्व	र्ण	भा	सा	ख	गे	न
क्व	च	न	प	त	न	यो	ग्यं	दे	श	म	न्वि	ष्य	ता	धः
मु	ख	वि	धु	म	द	सी	यं	से	वि	तुं	ल	म्ब	मा	नः
श	शि	प	रि	धि	रि	वो	र्ध्वं	म	ण्ड	ल	स्ते	न	ते	ने
न			न			म			य			य

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect