दूरारूढस्तिमिरजलधेर्वाडवश्चित्रभानु-
र्भानुस्ताम्यद्वनरुहवनीकेलिवैहासिकोऽयम् ।
न स्वात्मीयं किमिति दधते भास्वरश्वेतिमानं
द्यामद्यापि द्युमणिकरणश्रेणयः शोणयन्ति ॥

अन्वयः AI अयम् चित्रभानुः भानुः तिमिर-जलधेः दूर-आरूढः वाडवः (अस्ति), तथा ताम्यत्-वनरुह-वनी-केलि-वैहासिकः (अस्ति) । द्युमणि-करण-श्रेणयः भास्वर-श्वेतिमानम् स्व-आत्मीयम् किम् इति न दधते? यतः ताः अद्य अपि द्याम् शोणयन्ति ।

Summary AI This radiant sun is the submarine fire that has risen high from the ocean of darkness, and a jester in the sport of the languishing lotus groves. Why do the rows of the sun's rays not assume their own brilliant whiteness? Even now, they continue to redden the sky.

पदच्छेदः AI

दूर	दूर	high
आरूढः	आरूढ (आ√रुह्+क्त, १.१)	ascended
तिमिर	तिमिर	of darkness
जलधेः	जलधि (६.१)	from the ocean
वाडवः	वाडव (१.१)	the submarine fire
चित्रभानुः	चित्रभानु (१.१)	the radiant one (sun)
भानुः	भानु (१.१)	the sun
ताम्यत्	ताम्यत् (√तम्+शतृ)	languishing
वनरुह	वनरुह	lotus
वनी	वनी	grove
केलि	केलि	in the sport
वैहासिकः	वैहासिक (१.१)	a jester
अयम्	इदम् (१.१)	this
न	न	not
स्व-आत्मीयम्	स्वात्मीय (२.१)	their own
किम्	किम्	why
इति	इति	thus
दधते	दधते (√धा कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.)	do they assume
भास्वर	भास्वर	brilliant
श्वेतिमानम्	श्वेतिमन् (२.१)	whiteness
द्याम्	दिव् (२.१)	the sky
अद्य	अद्य	now
अपि	अपि	even
द्युमणि	द्युमणि	of the sun (jewel of the sky)
करण	करण	ray
श्रेणयः	श्रेणि (१.३)	the rows
शोणयन्ति	शोणयन्ति (√शुण् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	make red

छन्दः मन्दाक्रान्ता [१७: मभनततगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
दू	रा	रू	ढ	स्ति	मि	र	ज	ल	धे	र्वा	ड	व	श्चि	त्र	भा	नु
र्भा	नु	स्ता	म्य	द्व	न	रु	ह	व	नी	के	लि	वै	हा	सि	को	ऽयम्
न	स्वा	त्मी	यं	कि	मि	ति	द	ध	ते	भा	स्व	र	श्वे	ति	मा	नं
द्या	म	द्या	पि	द्यु	म	णि	क	र	ण	श्रे	ण	यः	शो	ण	य	न्ति
म			भ			न			त			त			ग	ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect