बहुनखरता येषामग्रे खलु प्रतिभासते
कमलसुहृदस्तेऽमी भानोः प्रवालरुचः कराः ।
उचितमुचितं जालेष्वन्तःप्रवेशिभिरायतैः
कियदवयवैरेषामालिङ्गिताङ्गुलिलङ्गिमा ॥

अन्वयः AI येषाम् अग्रे बहु-नख-रता खलु प्रतिभासते, ते अमी कमल-सुहृदः प्रवाल-रुचः भानोः कराः (सन्ति) । जालेषु अन्तः-प्रवेशिभिः आयतैः एषाम् अवयवैः कियत् उचितम् उचितम् अङ्गुलि-लङ्गिमा आलिङ्गितः ।

Summary AI These are the coral-hued rays (hands) of the sun, the friend of lotuses, at whose tips many nails (smaller rays) appear. How appropriately the grace of fingers is embraced by these long parts (rays) as they enter through the lattices of windows.

पदच्छेदः AI

बहुनखरता	बहु–नख–रता (१.१)	the state of having many nails/tips
येषाम्	यद् (६.३)	of which
अग्रे	अग्र (७.१)	at the tip
खलु	खलु	indeed
प्रतिभासते	प्रतिभासते (प्रति√भास् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	appears
कमलसुहृदः	कमल–सुहृद् (६.१)	of the friend of lotuses
ते	तद् (१.३)	those
अमी	अदस् (१.३)	these
भानोः	भानु (६.१)	of the sun
प्रवालरुचः	प्रवाल–रुच् (१.३)	having the lustre of coral
कराः	कर (१.३)	rays (hands)
उचितम्	उचित	appropriately
जालेषु	जाल (७.३)	in the lattices
अन्तःप्रवेशिभिः	अन्तस्–प्रवेशिन् (३.३)	by those that enter inside
आयतैः	आयत (३.३)	by the long ones
कियत्	कियत्	how much
अवयवैः	अवयव (३.३)	by the parts
एषाम्	एतद् (६.३)	of these
आलिङ्गिताङ्गुलिलङ्गिमा	आलिङ्गित–अङ्गुलि–लङ्घिमन् (१.१)	the grace of fingers is embraced

छन्दः हरिणी [१७: नसमरसलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
ब	हु	न	ख	र	ता	ये	षा	म	ग्रे	ख	लु	प्र	ति	भा	स	ते
क	म	ल	सु	हृ	द	स्ते	ऽमी	भा	नोः	प्र	वा	ल	रु	चः	क	राः
उ	चि	त	मु	चि	तं	जा	ले	ष्व	न्तः	प्र	वे	शि	भि	रा	य	तैः
कि	य	द	व	य	वै	रे	षा	मा	लि	ङ्गि	ता	ङ्गु	लि	ल	ङ्गि	मा
न			स			म			र			स			ल	ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect