श्रुतिमयतनोर्भानोर्जानेऽवनेरधराध्वना
विहरणकृतः शाखा साक्षाच्छतानि दश त्विषाम् ।
निशि निशि सहस्राभ्यां दृग्भिः शृणोति सहस्वराः
पृथगहिपतिः पश्यत्यस्याक्रमेण च भास्वराः ॥

अन्वयः AI श्रुति-मय-तनोः अवनेः अधर-अध्वना विहरण-कृतः भानोः दश शतानि त्विषाम् साक्षात् शाखाः (इति) जाने । अहि-पतिः निशि निशि सहस्राभ्याम् दृग्भिः (कर्णैः च) अस्य सह-स्वराः (शाखाः) शृणोति, आक्रमेण भास्वराः (शाखाः) पृथक् पश्यति च ।

Summary AI I consider the thousand rays of the sun, whose body is the Vedas and who wanders below the earth at night, to be the actual branches of the Vedas. Every night, Shesha, the lord of serpents, with his two thousand eyes and ears, hears these branches with their accents and sees their shining forms successively.

पदच्छेदः AI

श्रुतिमयतनोः	श्रुति–मय–तनु (६.१)	of him whose body is made of the Vedas
भानोः	भानु (६.१)	of the sun
जाने	जाने (√ज्ञा कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.)	I consider
अवनेः	अवनि (६.१)	of the earth
अधराध्वना	अधर–अध्वन् (३.१)	by the path below
विहरणकृतः	विहरण–कृत् (६.१)	of him who wanders
शाखाः	शाखा (२.३)	branches
साक्षात्	साक्षात्	directly
शतानि	शत (२.३)	hundreds
दश	दशन् (२.३)	ten
त्विषाम्	त्विष् (६.३)	of rays
निशि	निशा (७.१)	at night
सहस्राभ्याम्	सहस्र (३.२)	with two thousands
दृग्भिः	दृश् (३.३)	with eyes
शृणोति	शृणोति (√श्रु कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	hears
सहस्वराः	सह–स्वर (२.३)	accompanied by their accents
पृथक्	पृथक्	separately
अहिपतिः	अहि–पति (१.१)	the lord of serpents (Shesha)
पश्यति	पश्यति (√दृश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	sees
अस्य	इदम् (६.१)	his
आक्रमेण	आक्रम (३.१)	in order
च	च	and
भास्वराः	भास्वर (२.३)	shining

छन्दः हरिणी [१७: नसमरसलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
श्रु	ति	म	य	त	नो	र्भा	नो	र्जा	ने	ऽव	ने	र	ध	रा	ध्व	ना
वि	ह	र	ण	कृ	तः	शा	खा	सा	क्षा	च्छ	ता	नि	द	श	त्वि	षाम्
नि	शि	नि	शि	स	ह	स्रा	भ्यां	दृ	ग्भिः	शृ	णो	ति	स	ह	स्व	राः
पृ	थ	ग	हि	प	तिः	प	श्य	त्य	स्या	क्र	मे	ण	च	भा	स्व	राः
न			स			म			र			स			ल	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect