यदतिमहती भक्तिर्भानौ तदेनमुदित्वरं
त्वरितमुपतिष्ठस्वाध्वन्य त्वमध्वरपद्धतेः ।
इह हि समये मन्देहेषु व्रजन्त्युदवज्रता-
मभि रविमुपस्थानोत्क्षिप्ता जलाञ्जलयः किल ॥
यदतिमहती भक्तिर्भानौ तदेनमुदित्वरं
त्वरितमुपतिष्ठस्वाध्वन्य त्वमध्वरपद्धतेः ।
इह हि समये मन्देहेषु व्रजन्त्युदवज्रता-
मभि रविमुपस्थानोत्क्षिप्ता जलाञ्जलयः किल ॥
त्वरितमुपतिष्ठस्वाध्वन्य त्वमध्वरपद्धतेः ।
इह हि समये मन्देहेषु व्रजन्त्युदवज्रता-
मभि रविमुपस्थानोत्क्षिप्ता जलाञ्जलयः किल ॥
अन्वयः
AI
अध्वन्य, यत् भानौ अतिमहती भक्तिः (अस्ति), तत् त्वम् अध्वरपद्धतेः उदित्त्वरम् एनं त्वरितम् उपतिष्ठस्व । हि इह समये उपस्थानोत्क्षिप्ताः जलाञ्जलयः रविम् अभि मन्देहेषु उदवज्रतां व्रजन्ति किल ।
Summary
AI
O traveler on the path of sacrifice, since your devotion to the sun is so great, you should quickly worship him as he rises. For it is said that at this time, handfuls of water offered up towards the sun become water-thunderbolts against the Mandeha demons.
पदच्छेदः
AI
| यत् | यत् | since |
| अतिमहती | अतिमहती (१.१) | very great |
| भक्तिः | भक्ति (१.१) | devotion |
| भानौ | भानु (७.१) | to the sun |
| तत् | तत् | therefore |
| एनम् | एनद् (२.१) | him |
| उदित्वरम् | उदित्वर (२.१) | the rising one |
| त्वरितम् | त्वरितम् | quickly |
| उपतिष्ठस्व | उपतिष्ठस्व (उप√स्था कर्तरि लोट् (आत्मने.) म.पु. एक.) | worship |
| अध्वन्य | अध्वन्य (८.१) | O traveler |
| त्वम् | युष्मद् (१.१) | you |
| अध्वरपद्धतेः | अध्वर–पद्धति (६.१) | of the path of sacrifice |
| इह | इह | at this |
| हि | हि | for |
| समये | समय (७.१) | time |
| मन्देहेषु | मन्देह (७.३) | against the Mandeha demons |
| व्रजन्ति | व्रजन्ति (√व्रज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | become |
| उदवज्रताम् | उदवज्रता (२.१) | the state of being water-thunderbolts |
| अभि | अभि | towards |
| रविम् | रवि (२.१) | the sun |
| उपस्थानोत्क्षिप्ताः | उपस्थान–उत्क्षिप्त (उत्√क्षिप्+क्त, १.३) | thrown up in worship |
| जलाञ्जलयः | जल–अञ्जलि (१.३) | handfuls of water |
| किल | किल | indeed |
छन्दः
हरिणी [१७: नसमरसलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | द | ति | म | ह | ती | भ | क्ति | र्भा | नौ | त | दे | न | मु | दि | त्व | रं |
| त्व | रि | त | मु | प | ति | ष्ठ | स्वा | ध्व | न्य | त्व | म | ध्व | र | प | द्ध | तेः |
| इ | ह | हि | स | म | ये | म | न्दे | हे | षु | व्र | ज | न्त्यु | द | व | ज्र | ता |
| म | भि | र | वि | मु | प | स्था | नो | त्क्षि | प्ता | ज | ला | ञ्ज | ल | यः | कि | ल |
| न | स | म | र | स | ल | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.