न विदुषितरा कापि त्वत्तस्ततो नियतक्रिया-
पतनदुरिते हेतुर्भर्तुर्मनस्विनि मा स्म भूः ।
अनिशभवदत्यागादेनं जनः खलु कामुकी-
सुभगमभिधास्यत्युद्दामा पराङ्कवदावदः ॥
न विदुषितरा कापि त्वत्तस्ततो नियतक्रिया-
पतनदुरिते हेतुर्भर्तुर्मनस्विनि मा स्म भूः ।
अनिशभवदत्यागादेनं जनः खलु कामुकी-
सुभगमभिधास्यत्युद्दामा पराङ्कवदावदः ॥
पतनदुरिते हेतुर्भर्तुर्मनस्विनि मा स्म भूः ।
अनिशभवदत्यागादेनं जनः खलु कामुकी-
सुभगमभिधास्यत्युद्दामा पराङ्कवदावदः ॥
अन्वयः
AI
मनस्विनि, त्वत्तः विदुषी-तरा का अपि न (अस्ति) । ततः भर्तुः नियत-क्रिया-पतन-दुरिते हेतुः मा स्म भूः । अनिश-भवत्-अत्यागात् उद्दामा पर-अङ्क-वदावदः जनः एनम् खलु कामुकी-सुभगम् अभिधास्यति ।
Summary
AI
O high-minded one, there is no woman more learned than you. Therefore, do not be the cause of your husband's sin of neglecting his duties. Because he never leaves your side, unrestrained and scandalous people will surely call him a philanderer.
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| विदुषी-तरा | विदुषी–तरप् (१.१) | more learned |
| का | किम् (१.१) | any |
| अपि | अपि | woman |
| त्वत्तः | युष्मद् (५.१) | than you |
| ततः | ततः | Therefore |
| नियत-क्रिया-पतन-दुरिते | नियत–क्रिया–पतन–दुरित (७.१) | in the sin of falling from prescribed duties |
| हेतुः | हेतु (१.१) | the cause |
| भर्तुः | भर्तृ (६.१) | of your husband |
| मनस्विनि | मनस्विनी (८.१) | O high-minded one |
| मा | मा | do not |
| स्म | स्म | (prohibitive particle) |
| भूः | भूः (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) म.पु. एक.) | be |
| अनिश-भवत्-अत्यागात् | अनिश–भवत्–अत्याग (५.१) | Because he never leaves your side |
| एनम् | इदम् (२.१) | him |
| जनः | जन (१.१) | people |
| खलु | खलु | indeed |
| कामुकी-सुभगम् | कामुकी–सुभग (२.१) | a philanderer |
| अभिधास्यति | अभिधास्यति (अभि√धा कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | will call |
| उद्दामा | उद्दाम (१.१) | unrestrained |
| पर-अङ्क-वदावदः | पर–अङ्क–वदावद (१.१) | scandal-mongering |
छन्दः
हरिणी [१७: नसमरसलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | वि | दु | षि | त | रा | का | पि | त्व | त्त | स्त | तो | नि | य | त | क्रि | या |
| प | त | न | दु | रि | ते | हे | तु | र्भ | र्तु | र्म | न | स्वि | नि | मा | स्म | भूः |
| अ | नि | श | भ | व | द | त्या | गा | दे | नं | ज | नः | ख | लु | का | मु | की |
| सु | भ | ग | म | भि | धा | स्य | त्यु | द्दा | मा | प | रा | ङ्क | व | दा | व | दः |
| न | स | म | र | स | ल | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.