निशि निरशनाः क्षीरस्यन्तः क्षुधा ।
श्वकिशोरका मधुरमधुरं हेषन्ते ते विलोलितवालधि ।
तुरगसमजः स्थानोत्थायं क्वणन्मणिमन्थभूधरभवशिलालेहायेहाचणो लवणस्यति ॥
निशि निरशनाः क्षीरस्यन्तः क्षुधा ।
श्वकिशोरका मधुरमधुरं हेषन्ते ते विलोलितवालधि ।
तुरगसमजः स्थानोत्थायं क्वणन्मणिमन्थभूधरभवशिलालेहायेहाचणो लवणस्यति ॥
श्वकिशोरका मधुरमधुरं हेषन्ते ते विलोलितवालधि ।
तुरगसमजः स्थानोत्थायं क्वणन्मणिमन्थभूधरभवशिलालेहायेहाचणो लवणस्यति ॥
अन्वयः
AI
निशि निरशनाः क्षुधा क्षीरस्यन्तः ते अश्व-किशोरकाः विलोलित-वालधि (सन्तः) मधुर-मधुरम् हेषन्ते। स्थान-उत्थायम् क्वणत्-मणि-मन्थ-भूधर-भव-शिला-लेहाय ईहा-चणः तुरग-समजः लवणस्यति।
Summary
AI
Those young colts, unfed during the night and now hungry, desiring milk, neigh very sweetly while wagging their tails. The herd of horses, rising from its resting place, is eager to lick salt, desiring the salt-rock that comes from the churning mountain with its jingling jewels.
पदच्छेदः
AI
| निशि | निश् (७.१) | At night |
| निरशनाः | निरशन (१.३) | unfed |
| क्षीरस्यन्तः | क्षीरस्यत् (१.३) | desiring milk |
| क्षुधा | क्षुध् (३.१) | with hunger |
| अश्वकिशोरकाः | अश्व–किशोरक (१.३) | young colts |
| मधुरमधुरम् | मधुरमधुरम् | very sweetly |
| हेषन्ते | हेषन्ते (√हेष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) | neigh |
| ते | तद् (१.३) | those |
| विलोलितवालधि | विलोलित–वालधि (१.३) | wagging their tails |
| तुरगसमजः | तुरग–समज (१.१) | The herd of horses |
| स्थानोत्थायम् | स्थान–उत्थायम् | rising from its place |
| क्वणन्मणिमन्थभूधरभवशिलालेहाय | क्वणत्–मणि–मन्थ–भूधर–भव–शिला–लेह (४.१) | for licking the rock from the churning mountain with jingling jewels |
| ईहाचणः | ईहा–चण (१.१) | eager |
| लवणस्यति | लवणस्यति (√लवणस्य कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | desires salt |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.