नयति भगवानम्भोजस्याऽनिबन्धनबान्धवः
किमपि मघवप्रासादस्य प्रघाणमुपघ्नताम् ।
अपसरदरिध्वान्तप्रत्यग्वियत्पथमण्डली-
लगनफलदश्रान्तस्वर्णाचलभ्रमविभ्रमः ॥

अन्वयः AI अम्भोजस्य अनिबन्धन-बान्धवः, अपसरत्-अरि-ध्वान्त-प्रत्यक्-वियत्-पथ-मण्डली-लगन-फलद-श्रान्त-स्वर्ण-अचल-भ्रम-विभ्रमः भगवान् (सूर्यः) मघव-प्रासादस्य प्रघाणम् किमपि उपघ्नताम् नयति।

Summary AI The venerable Sun, the unconditional friend of the lotus, brings the porch of Indra's palace into an indescribable state of prominence. His graceful movement creates the illusion of the tireless golden mountain (Meru) revolving, an illusion produced by his contact with the circle of the western sky-path, from which his enemy, the darkness, is retreating.

पदच्छेदः AI

नयति	नयति (√नी कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	brings
भगवान्	भगवत् (१.१)	the venerable one (Sun)
अम्भोजस्य	अम्भोज (६.१)	of the lotus
अनिबन्धनबान्धवः	अनिबन्धन–बान्धव (१.१)	the unconditional friend
किमपि	किमपि	to an indescribable
मघवप्रासादस्य	मघवन्–प्रासाद (६.१)	of Indra's palace
प्रघाणम्	प्रघाण (२.१)	the porch
उपघ्नताम्	उपघ्नता (२.१)	state of proximity
अपसरदरिध्वान्तप्रत्यग्वियत्पथमण्डलीलगनफलदश्रान्तस्वर्णाचलभ्रमविभ्रमः	अपसरत्–अरि–ध्वान्त–प्रत्यच्–वियत्–पथ–मण्डली–लगन–फलद–अश्रान्त–स्वर्ण–अचल–भ्रम–विभ्रम (१.१)	whose graceful movement creates the illusion of the tireless golden mountain (Meru) revolving, resulting from contact with the western sky-path where the enemy darkness is retreating

छन्दः हरिणी [१७: नसमरसलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
न	य	ति	भ	ग	वा	न	म्भो	ज	स्या	ऽनि	ब	न्ध	न	बा	न्ध	वः
कि	म	पि	म	घ	व	प्रा	सा	द	स्य	प्र	घा	ण	मु	प	घ्न	ताम्
अ	प	स	र	द	रि	ध्वा	न्त	प्र	त्य	ग्वि	य	त्प	थ	म	ण्ड	ली
ल	ग	न	फ	ल	द	श्रा	न्त	स्व	र्णा	च	ल	भ्र	म	वि	भ्र	मः
न			स			म			र			स			ल	ग

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect