दशशतचतुर्वेदीशाखाविवर्तनमूर्तयः
सविधमधुनाऽलंकुर्वन्ति ध्रुवं रविरश्मयः ।
वदनकुहरेऽप्यध्येतॄणामयं तदुदञ्चति
श्रुतिपदभयस्तेषामेव प्रतिध्वनिरध्वनि ॥
दशशतचतुर्वेदीशाखाविवर्तनमूर्तयः
सविधमधुनाऽलंकुर्वन्ति ध्रुवं रविरश्मयः ।
वदनकुहरेऽप्यध्येतॄणामयं तदुदञ्चति
श्रुतिपदभयस्तेषामेव प्रतिध्वनिरध्वनि ॥
सविधमधुनाऽलंकुर्वन्ति ध्रुवं रविरश्मयः ।
वदनकुहरेऽप्यध्येतॄणामयं तदुदञ्चति
श्रुतिपदभयस्तेषामेव प्रतिध्वनिरध्वनि ॥
अन्वयः
AI
अधुना दश-शत-चतुर्वेदी-शाखा-विवर्तन-मूर्तयः रवि-रश्मयः ध्रुवम् सविधम् अलंकुर्वन्ति। तत् अध्वनि अयम् तेषाम् एव अध्येतॄणाम् वदन-कुहरे अपि श्रुति-पद-भयः प्रतिध्वनिः उदञ्चति।
Summary
AI
Now, the sun's rays, which are manifestations of the thousand branches of the four Vedas, certainly adorn the vicinity. Therefore, on the path, this echo of the very chanters rises up, even from within their mouths, causing anxiety about the correct pronunciation of the Vedic words.
पदच्छेदः
AI
| दशशतचतुर्वेदीशाखाविवर्तनमूर्तयः | दशशत–चतुर्वेदी–शाखा–विवर्तन–मूर्ति (१.३) | being the manifestations of the thousand branches of the four Vedas |
| सविधम् | सविध (२.१) | the vicinity |
| अधुना | अधुना | Now |
| अलंकुर्वन्ति | अलंकुर्वन्ति (अलम्√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | adorn |
| ध्रुवम् | ध्रुवम् | certainly |
| रविरश्मयः | रवि–रश्मि (१.३) | the sun's rays |
| वदनकुहरे | वदन–कुहर (७.१) | in the cavity of the mouth |
| अपि | अपि | even |
| अध्येतॄणाम् | अध्येतृ (६.३) | of the chanters |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| तत् | तत् | therefore |
| उदञ्चति | उदञ्चति (उद्√अञ्च् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | rises up |
| श्रुतिपदभयः | श्रुति–पद–भय (१.१) | causing fear for the Vedic words |
| तेषाम् | तद् (६.३) | their |
| एव | एव | very own |
| प्रतिध्वनिः | प्रतिध्वनि (१.१) | echo |
| अध्वनि | अध्वन् (७.१) | on the path |
छन्दः
हरिणी [१७: नसमरसलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| द | श | श | त | च | तु | र्वे | दी | शा | खा | वि | व | र्त | न | मू | र्त | यः |
| स | वि | ध | म | धु | ना | ऽलं | कु | र्व | न्ति | ध्रु | वं | र | वि | र | श्म | यः |
| व | द | न | कु | ह | रे | ऽप्य | ध्ये | तॄ | णा | म | यं | त | दु | द | ञ्च | ति |
| श्रु | ति | प | द | भ | य | स्ते | षा | मे | व | प्र | ति | ध्व | नि | र | ध्व | नि |
| न | स | म | र | स | ल | ग | ||||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.