अन्वयः
AI
अयम् (नलः) निशि निद्रया निषिद्ध-संविदः सुभ्रुवः नीवि-सीम्नि निहितम् कम्पितम् शयम् (हस्तम्) अपासयन्, दोलनैः जनित-बोधया अनया सः (हस्तः) (न्यवारि) ।
Summary
AI
At night, as he was removing his trembling hand, which he had placed on the knot of her garment while she was unconscious with sleep, she was awakened by the movements and (implicitly) stopped him.
पदच्छेदः
AI
| नीविसीम्नि | नीवि–सीमन् (७.१) | on the knot of her waist-garment |
| निहितम् | निहित (नि√धा+क्त, २.१) | placed |
| सः | तद् (१.१) | he |
| निद्रया | निद्रा (३.१) | by sleep |
| सुभ्रुवः | सुभ्रू (६.१) | of the one with beautiful eyebrows |
| निशि | निशा (७.१) | at night |
| निषिद्धसंविदः | निषिद्ध–संविद् (६.१) | whose consciousness was blocked |
| कम्पितम् | कम्पित (√कम्प्+क्त, २.१) | trembling |
| शयम् | शय (२.१) | hand |
| अपासयन् | अपासयत् (अप√अस्+णिच्+शतृ, १.१) | removing |
| अयम् | इदम् (१.१) | this (Nala) |
| दोलनैः | दोलन (३.३) | by the movements |
| जनितबोधया | जनित–बोधा (३.१) | by her whose awareness was generated |
| अनया | इदम् (३.१) | by her |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नी | वि | सी | म्नि | नि | हि | तं | स | नि | द्र | या |
| सु | भ्रु | वो | नि | शि | नि | षि | द्ध | सं | वि | दः |
| क | म्पि | तं | श | य | म | पा | स | य | न्न | यं |
| दो | ल | नै | र्ज | नि | त | बो | ध | या | ऽन | या |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.