अन्वयः
AI
हर-दार-सुन्दरी आत्मना अपि यत् किम् अपि चेष्टितुम् अभिललाष, यदि स्वामिना तत्-अर्थम् अर्थिता, तत् अनया तदुद्यमः मुद्रितः ।
Summary
AI
Even if Damayanti, beautiful as Parvati, desired to make some move herself, if her husband requested her for that very thing, she would suppress her own initiative out of modesty.
पदच्छेदः
AI
| आत्मना | आत्मन् (३.१) | by herself |
| अपि | अपि | even |
| हरदारसुन्दरी | हर–दार–सुन्दरी (१.१) | she who is as beautiful as Shiva's wife (Parvati) |
| यत्किमपि | यत्किमपि | whatever |
| अभिललाष | अभिललाष (अभि√लष् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | desired |
| चेष्टितुम् | चेष्टितुम् (√चेष्ट्+तुमुन्) | to act |
| स्वामिना | स्वामिन् (३.१) | by her husband |
| यदि | यदि | if |
| तदर्थम् | तद्–अर्थम् | for that purpose |
| अर्थिता | अर्थिता (√अर्थ्+णिच्+क्त, १.१) | requested |
| मुद्रितः | मुद्रित (√मुद्र्+णिच्+क्त, १.१) | was sealed/suppressed |
| तत् | तत् | then |
| अनया | इदम् (३.१) | by her |
| तदुद्यमः | तद्–उद्यम (१.१) | that effort |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | त्म | ना | पि | ह | र | दा | र | सु | न्द | री |
| य | त्कि | म | प्य | भि | ल | ला | ष | चे | ष्टि | तुम् |
| स्वा | मि | ना | य | दि | त | द | र्थ | म | र्थि | ता |
| मु | द्रि | त | स्त | द | न | या | त | दु | द्य | मः |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.