श्रीहर्षं कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः सुतं
श्रीहीरः सुषुवे जितेन्द्रियचयं मामल्लदेवी च यम् ।
यातोऽस्मिञ्शिवशक्तिसिद्धिभगिनीसौभ्रात्रभव्ये महा-
काव्ये तस्य कृतौ नलीयचरिते सर्गोऽयमष्टादशः ॥

अन्वयः AI कवि-राज-राजि-मुकुट-अलंकार-हीरः श्रीहीरः च मामल्लदेवी जितेन्द्रिय-चयम् यम् श्रीहर्षम् सुतम् सुषुवे, तस्य कृतौ शिव-शक्ति-सिद्धि-भगिनी-सौभ्रात्र-भव्ये अस्मिन् नलीय-चरिते महाकाव्ये अयम् अष्टादशः सर्गः यातः ।

Summary AI Srihira, a diamond adorning the crowns of the best poets, and Mamalladevi gave birth to a son, Sriharsha, who conquered his senses. In his work, this great epic Naishadhiyacharita, made splendid by the auspicious union of themes, this eighteenth canto has concluded.

पदच्छेदः AI

श्रीहर्षम्	श्रीहर्ष (२.१)	Sriharsha
कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः	कवि–राज–राजि–मुकुट–अलंकार–हीर (१.१)	a diamond adorning the crowns of the rows of kingly poets
सुतम्	सुत (२.१)	son
श्रीहीरः	श्रीहीर (१.१)	Srihira
सुषुवे	सुषुवे (√षू कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	gave birth to
जितेन्द्रियचयम्	जित–इन्द्रिय–चय (२.१)	one who has conquered his senses
मामल्लदेवी	मामल्लदेवी (१.१)	Mamalladevi
च	च	and
यम्	यद् (२.१)	whom
यातः	यात (√या+क्त, १.१)	has concluded
अस्मिन्	इदम् (७.१)	in this
शिवशक्तिसिद्धिभगिनीसौभ्रात्रभव्ये	शिव–शक्ति–सिद्धि–भगिनी–सौभ्रात्र–भव्य (७.१)	made splendid by auspicious union of themes
महाकाव्ये	महाकाव्य (७.१)	in the great epic poem
तस्य	तद् (६.१)	his
कृतौ	कृति (७.१)	in the work
नलीयचरिते	नलीय–चरित (७.१)	in the Naishadhiyacharita
सर्गः	सर्ग (१.१)	canto
अयम्	इदम् (१.१)	this
अष्टादशः	अष्टादश (१.१)	eighteenth

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
श्री	ह	र्षं	क	वि	रा	ज	रा	जि	मु	कु	टा	लं	का	र	ही	रः	सु	तं
श्री	ही	रः	सु	षु	वे	जि	ते	न्द्रि	य	च	यं	मा	म	ल्ल	दे	वी	च	यम्
या	तो	ऽस्मि	ञ्शि	व	श	क्ति	सि	द्धि	भ	गि	नी	सौ	भ्रा	त्र	भ	व्ये	म	हा
का	व्ये	त	स्य	कृ	तौ	न	ली	य	च	रि	ते	स	र्गो	ऽय	म	ष्टा	द	शः
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect