वीक्ष्य पत्युरधरं कृशोदरी
बन्धुजीवमिव भृङ्गसंगतम् ।
मञ्जुलं नयनकज्जलैर्निजैः
संवरीतुमशकत्स्मितं न सा ॥

अन्वयः AI कृशोदरी सा, निजैः नयन-कज्जलैः मञ्जुलम्, भृङ्ग-संगतम् बन्धुजीवम् इव स्थितम् पत्युः अधरम् वीक्ष्य, स्मितम् संवरीतुम् न अशकत् ।
Summary AI The slender-waisted Damayanti, seeing her husband's lower lip beautifully marked with her own eye-collyrium—resembling a red Bandhujiva flower with a bee on it—could not conceal her smile.
पदच्छेदः AI
वीक्ष्यवीक्ष्य (वि√ईक्ष्+ल्यप्) having seen
पत्युःपति (६.१) of the husband
अधरंअधर (२.१) the lower lip
कृशोदरीकृशोदरी (१.१) the slender-waisted one
बन्धुजीवम्बन्धुजीव (२.१) the Bandhujiva flower
इवइव like
भृङ्गसंगतम्भृङ्गसंगत (२.१) accompanied by a bee
मञ्जुलंमञ्जुला (२.१) lovely
नयनकज्जलैःनयनकज्जल (३.३) with her eye-collyrium
निजैःनिज (३.३) with her own
संवरीतुम्संवरीतुम् (सम्√वृ+तुमुन्) to conceal
अशकत्अशकत् (√शक् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) she was able
स्मितंस्मित (२.१) a smile
not
सातद् (१.१) she
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
वी क्ष्य त्यु रं कृ शो री
न्धु जी मि भृ ङ्ग सं तम्
ञ्जु लं ज्ज लै र्नि जैः
सं री तु त्स्मि तं सा
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.